In West-Papoea (voormalig Nederlands Nieuw-Guinea) hebben de kerkleiders van de verschillende kerken zich verenigd in een oproep voor een dag van bidden en vasten op 3 september met de hartekreet ‘Oh Yesus, pulihkan negeriku’ (O Jezus, herstel ons land). De onderdrukking van de Papoea’s in hun eigen land is zo groot dat de verschillen in dogma’s en leerstellingen er niet toe doen. Door het hele land zal gebeden en gevast worden voor herstel van het land.
De oproep, ondertekend door Pdt.M.Maury STh (Gereja Pantekosta di Indonesia), Pdt.L.Biniluk Mth (GIDI), Pdt H.Rollo Sth MM (vice voorzitter GKI, komt uit Skou Sae) en Bisschop van Jayapura Mgr. Y.T.M.You (Rooms Katholiek Bisschop), luidt: “De Raad van Kerken in Papua (PGGP) roept op tot een massaal vasten, met als thema: “Oh Jezus, herstel mijn land (Maak mijn land heel: heel mijn land)”. Laten alle synodeleiders, leiders van lokale kerken, en onze hele gemeenschap op de Aarde van Papoea (het Land Papoea), zich teneer buigen, bidden en vasten, om aan de Heer te vragen om ons land weer heel te maken. Doe mee op donderdag 3 september 2026 van 09.00 tot 18.00 uur (Nederlandse tijd van 02.00 tot 11.00 uur).”
Dit is niet de eerste keer dat de kerken zich samen uitspreken. In 2003 gaven de kerken bijvoorbeeld al samen de verklaring Papua, tanah damai uit, Papoea Land van vrede, waarin ze het opnamen voor de rechten van Papoea’s. In de negentiger jaren lobbyden de kerken al samen met de Wereldraad van Kerken en de Franciscanen in Geneve voor de rechten van Papoea’s. Daar deden ook Nederlandse (via Kerkinactie en Justitia&Pax) en Duitse kerken (UEM Wuppertal) aan mee. Met regelmaat spreken de kerken zich uit.
Exploitatie en geweld
In de afgelopen periode was er veel onrust en geweld rondom herdenkingen op 15 en 17 augustus en rondom de vertoning van de film Pesta Babi. Dat heeft ook in de Nederlandse pers bereikt (o.a. in de Volkskrant). Het geweld tegen Papoea’s is er altijd geweest. De urgentie ligt nu in de toename van de bedreiging van de Papoea’s door de inzet van de overheid op verdere economische exploitatie van het land, zoals de aanleg van enorme plantages in het zuiden, gesteund en uitgevoerd door militairen.
De film Pesta Babi (van Jubi TV en partners) toont deze exploitatie, wat eraan ten grondslag ligt wie er profiteren en de gevolgen oor mensen en de natuur. Deze film heeft in Papoea en in heel Indonesië grote impact en is sinds mei dit jaar op YouTube al ruim 14 miljoen keer bekeken (bekijk de trailer van de film). Die plannen (waarbij 12,5 miljoen hectare inheems land wordt verwoest) houden geen rekening met de bewoners van het gebied. In tegendeel, zij en hun belangen worden ruw terzijde geschoven. De onderdrukking en het geweld zijn voor de kerkleiders aanleiding om in actie te komen door zich te verenigen in gebed. Kerken in Nederland kunnen hen steunen en bemoedigen door zich aan te sluiten bij hun oproep.
Bewogen geschiedenis
De geschiedenis van de Papoea’s is zeer bewogen. Op 15 augustus wordt herdacht dat er een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog wereldwijd. De betrokken landen en volken tellen daar elk jaar in dankbaarheid een jaar vrij van oorlog en bezetting bij op. De Papoea’s kunnen dat helaas niet. Exact 17 jaar later op 15 augustus 1962 tekenden Nederland, de VS en Indonesië de ‘New York Agreement’. In plaats van onafhankelijkheid kreeg West-Papoea een nieuwe kolonisator en kwam het onder Indonesisch bestuur. Ruim een jaar eerder In 1961 was het parlement (de Nieuw Guinea Raad) geïnstalleerd. Op 1 december datzelfde jaar werden de vlag (de Morgenster) en het volkslied ( Hai Tanahku Papua) in gebruik genomen. Ook werd bepaald dat het land West-Papoea zou gaan heten. Alles in samenwerking met Nederlandse regering onder wiens bestuur West-Papoea toen nog viel. De Nederlandse vlag en de Morgenster hingen tot het vertrek van Nederland naast elkaar in top.
In het New York Agreement in 1962 werd nog wel een volksraadpleging afgesproken. Deze ‘Daad van Vrije Keuze’ bleek in 1969 een met geweld afgedwongen farce. Het internationaal recht werkte niet voor West-Papoea. Zo kwam het onder Indonesische bezetting, Elk jaar op 15 augustus tellen de Papoea’s dáár een jaar bij op.
Sinds de annexatie van het land door Indonesië zijn naar schatting ruim een half miljoen Papoea’s gedood door geweld en achterstelling. Het aantal intern ontheemden is opgelopen tot ongeveer 130.000 mensen, waaronder vrouwen en kinderen, zo blijkt uit tellingen van mensenrechtenorganisaties dit jaar. De mensen zijn uit hun woonplaatsen en van hun voorouderlijke gronden verjaagd. De film Pesta Babi zet daar een schijnwerper op, het toont hoe inheemse gemeenschappen rode houten kruizen plaatsen om hun land te markeren en om te voorkomen dat deze gebieden ingenomen en verwoest zouden worden. In de film wordt verteld dat afgelopen jaren 1800 roodgeverfde, houten kruizen zijn geplaatst door heel Papoea, als markering, waarschuwing en als roep om hulp, ook naar de hemel. Een rood geverfd kruis fungeert binnen West-Papoea als teken van protest en (internationaal) als teken van solidariteit. Maar nog steeds worden mens en natuur bedreigt en verjaagd van voorouderlijke grond door de grootschalige ontbossing door de Indonesische overheid.
Bidden voor herstel
Het zou voor Papoea’s in West-Papoea en in Nederland veel betekenen als de Nederlandse kerken met onze broeders en zusters in West-Papoea bidden voor herstel van dit land dat zo zwaar lijdt. Herstel op een manier die alleen door Gods Geest bewerkt kan worden, zoals in Zacharia 4:6.
Meer context en verhalen: ‘De Zaak West Papoea’, de film The Promise (2025), Kenniscentrum Papoeahuis en SOSPapua.com.