In het joodse geloofsleven draait alles om het doen van de Thora en het zingen van de lofliederen, de Tehiliem (Psalmen). In het boek Alles wat adem heeft looft de Eeuwige vertelt Binjamin Heyl heel persoonlijk wat de Tehiliem voor hem betekenen. Hoe ze zijn leven dragen en richten. De lofliederen openen de deur naar de Eeuwige, naar de medemens en naar de hele schepping.
“De Tehiliem, die ik dagelijks thuis in het ochtendgebed uitspreek, alsook op de sjabbatochtend in de synagoge roepen mij op om mij in te zetten voor een wereld waar het goed wonen is voor wat leeft. Een wereld waar de Eeuwige kan en wil wonen tussen al wat Hij geschapen heeft, schept en zal blijven scheppen.” Deze woorden staan als een opdracht aan het begin van het boek. Ze vormen de grondtoon die door het hele boek heen klinkt. De auteur benadrukt steeds weer dat geloven voor hem betekent ‘Tikoen ha’olam’, je inzetten voor het herstel van de wereld. De Tehiliem zijn een bron van energie en kracht om positief en vol vertrouwen in het leven te staan en je niet neer te leggen bij onrecht, schending van de menselijke waardigheid en aantasting van de schepping. Opvallend in dit boek is dat de auteur heel nadrukkelijk de zorg voor de schepping in zijn beschouwingen betrekt.
Dialoog
Binjamin Heyl (1946) studeerde aan het Joods seminarium in Amsterdam en later bij rabbijn Kanterman in Jeruzalem. Na zijn studie zette hij zich in voor de joods-christelijke dialoog bij het Overleg Orgaan Joden en Christenen (OJEC) en bij de Katholieke Raad voor Israël (KRI). Ook doceerde hij enkele jaren Judaica aan het Sint-Janscentrum in ’s-Hertogenbosch.
Dit boek is geschreven voor niet-joden die interesse hebben in het joodse religieuze leven. Het begint met enkele algemene beschouwingen over de betekenis van de Tehiliem en over de relatie met de Thora. De Tehiliem (gezangen) en 613 Mitzwot (praktische voorschriften voor een goed leven) werken op elkaar in en versterken elkaar. De Thora moet je bestuderen en doen, de Tehiliem tillen je op en brengen je in contact met de Eeuwige.
Vervolgens bespreekt Binjamin Heyl de Tehiliem die in zijn gebedspraktijk een belangrijke plaats innemen. In het dagelijks gebed zijn dat de Tehiliem 145-150. Ook de Tehiliem (30,19,34,90,91,135,136,33,29,92) die in de sjabbatochtenddienst gezongen worden, komen uitvoerig aan bod. In toelichtingen bij de Tehiliem komt een dubbele lijn naar voren. De lofzang op de Eeuwige strekt zich uit naar alle volkeren, mits zij zich tot Hem wenden. Het is de grondslag voor het visioen van recht en vrede in een nieuwe wereld. Daarnaast is er de bijzondere relatie tussen de Eeuwige en Zijn volk Israël dat slavernij, pogroms, inquisitie en het gas heeft overleefd, dat nog steeds bedreigd wordt en zich moet verdedigen.
In de bespreking van Tehila 83 (pagina 106-108) komt dit duidelijk tot uiting: enerzijds de angst vanwege groeiend antisemitisme en vijandschap tegen joden en de staat Israël en anderzijds het verlangen naar een wereld waarin volkeren elkaar niet meer aanvallen en de vrede heerst. Hoe zou die wereld er uit zien wanneer volkeren en landen voor elkaar zouden bidden en de Eeuwige zouden smeken om onder zijn bescherming genomen te worden en wapens omgesmeed worden tot ploegscharen, vraagt Binjamin Heyl zich af. Ik geloof wel dat het kan, zegt hij, maar alleen … zijn wij daartoe bereid?
Jammer is dat het manuscript vóór publicatie niet goed is gecorrigeerd op taal en spelling. De vele taal en spellingsfouten doen afbreuk aan het boek. Blijft staan dat het boek van Binjamin Heyl een mooie introductie is in de joodse wijze van bidden en geloven.
Geert van Dartel
Binjamin Heyl, Alles adem heeft looft de Eeuwige, Uitgeverij Van Warven, Kampen (2026), 171 pag. ISBN 978 94 93349 73 5, prijs € 19,95.