Uitspraken over kerkproeverij

In het weekend van 9 en 10 september vindt de actie Kerkproeverij plaats. Alle lidkerken van de Raad van Kerken, aangevuld met enkele andere kerkgenootschappen, doen mee. Enkele prominente vertegenwoordigers uit de kerken stelden we een vraag: over hoe het zo gekomen is, hoe ze tegen de campagne aankijken en wie ze uitnodigen.

Rev. Ruan Crew (afgevaardigde van de Anglicaanse Kerk in de Raad van Kerken) : Had je als 'aanstichter' in de Raad van deze campagne, enig vermoeden dat het hierop zou uitdraaien, hoe is het zo gekomen?

Ruan Crew: ‘Het gebeurde tijdens een plenaire vergadering van de Raad van Kerken. De discussie ging over hoe de actieve marketing en promotie van individuele lidkerken ten koste kan gaan van andere kerken. Op basis van mijn eigen ervaring in de kerk van Engeland heb ik een opmerking gemaakt naar het programma ‘Back to Church Sunday, waar de denominaties hun verschillen terzijde schuiven, hun krachten bundelen en samen een nationale campagne opzetten. Ik stelde voor de contactpersoon Michael Harvey te benaderen, die de beweging stichtte. En zo is de bal gaan rollen.

De kerk van Engeland is een brede kerk, die tegelijk de eenheid koestert als een kernwaarde voor ons Anglicanen. We vinden ook missie belangrijk. En waar eenheid en missie in harmonie verkeren, zoals bij Kerkproeverij het geval is, kan de Heilige Geest nieuw leven blazen in het bestaan. Jezus bad dat we één zouden zijn, zodat de wereld zou weten, dat de Vader hem heeft gestuurd. Laten we God leven dat zijn gebed op dit moment en op deze manier beantwoordt'.
 

Ds. Karin van den Broeke (afgevaardigde van de Protestantse kerk in de Raad van Kerken): Wat waren je eerste gedachten toen je van Kerkproeverij hoorde?


Karin van den Broeke: 'Kerkproeverij, wat een prachtige uitdrukking voor wat we als kerk eigenlijk altijd wel willen. Op lichtvoetige wijze laten kerken hiermee weten dat mensen ook zomaar eens binnen kunnen lopen om iets te proeven van wat zich in de kerk afspeelt. Want wat bestaan er veel beelden over 'de kerk' bij mensen die niet of niet meer in de kerk komen, beelden die volgens trouwe kerkgangers lang niet altijd recht doen aan wat er in de kerk te beleven valt. Prachtig om mensen uit te nodigen om eens te komen kijken of zij wel een juist beeld van kerk-zijn hebben. 'Kerkproeverij' roept ook iets op van: 'ik mag rustig proeven wat ik ervan vind, over smaak valt niet te twisten'. Die ongedwongenheid bevalt me goed.
Ik heb gemerkt dat er mensen zijn die de term 'Kerkproeverij' anders uitleggen: zij willen kerkgangers uitdagen om te proeven wat zich buiten de kerk afspeelt. Of juist als een gelegenheid zijn om eens een andere kerk dan je eigen vertrouwde kerk binnen te lopen. In alle gevallen is er sprake van ontmoetingen over grenzen heen.

Bij het uitgewerkte concept hoort dat mensen iemand uitnodigen om eens een keer met hen mee te gaan naar de kerk. Ik herken de schroom om die stap te zetten: ook ik nodig maar heel af en toe eens iemand uit om naar de kerk te komen. Tegelijkertijd is zo'n uitnodiging in mijn eigen geloofsgeschiedenis van groot belang geweest.

Ik ben benieuwd wie er allemaal de smaak te pakken krijgen. Ik kijk uit naar een uitgebreide menukaart tijdens de kerkproeverij.'

Priester Arjen Bultsma (afgevaardigde vanuit de Rooms-Katholieke Kerk naar de Raad van Kerken): Wat heeft je in de aanloop van de campagne erg aangesproken?


Arjen Bultsma: ‘De snelheid en eigenlijk ook het gemak waarmee zoveel kerkgenootschappen, maar ook mediaorganisaties zich achter Kerkproeverij hebben geschaard, heeft me positief verrast. Het enthousiasme wat ondertussen merkbaar is bij een grote groep plaatselijke gemeenschappen werkt op mij zeer bemoedigend. Mooi om met elkaar te erkennen dat er door en soms met onze eigen gemeenschappen iets moet gebeuren om de drempel van de kerkdeur te verlagen. Goed dat we solidair zijn in wat zo goed als iedereen als een verbeterpunt erkent: daadwerkelijk uitnodigend en verwelkomend kerk zijn’.

Ds. Jannie Nijwening (afgevaardigde vanuit de Doopsgezinde Sociëteit aan de Raad van Kerken): Wie ga jij uitnodigen voor Kerkproeverij?


Jannie Nijwening: ‘Een tijdje geleden was ik in mijn favoriete kledingwinkel in Den Haag.
De eigenaresse en ik kennen elkaar inmiddels van gezicht, maar nog niet van naam.
Laat ik haar Wendy noemen. Een klant vroeg aan mij of ik een bepaald jurkje ook in haar maat had.
Ik zei: "Ik werk hier niet, ik ben ook klant." Deze week was ik weer. Sinds een tijdje verkoopt Wendy ook kleding voor mannen. Mijn man haat winkelen dus ik snuffelde tussen de leuke mannenshirts, die dicht bij de ingang hangen. Het was een zomerse dag, de deur stond open. Een man steekt zijn hoofd naar binnen en vraagt me hoeveel de sokken kosten. "Ik werk hier niet, in ben ook klant."
Wendy kwam lachend naar voren en ik zei: "Misschien is dit toch een teken en moet ik eens aan een carrièreswitch gaan denken." Ik kom graag bij Wendy en deze week dacht ik: misschien vindt ze het ook leuk om een keer 'bij mij' te komen... En ik fantaseer nog wat verder. De man die de daklozenkrant verkoopt, dicht bij onze kerk? Of eens kijken wie ik op het Binnenhof zie lopen?...
Ik ga mijn ogen goed de kost geven deze week’.

Bisschop Dick Schoon (afgevaardigde secundus vanuit de Oud-Katholieke Kerk aan de Raad van Kerken): Hou je zelf in je diensten rekening met Kerkproeverij?


Dick Schoon: ‘Mijn eerste reactie was: ‘Natuurlijk niet!’ Een boze tong zouden zeggen: ‘Kijk, daar heb je zo iemand, die wegzweeft in een weliswaar prachtige oud-katholieke hoogkerkelijke, maar voor nieuwkomers en gasten onbegrijpelijke en niet te volgen kerkdienst. Die wil de liturgische parels die hij zo angstvallig bewaakt, niet voor de zwijnen gooien. Die doet geen concessies om mensen over de streep te halen. Vind je het dan gek, dat er kerken leeglopen?’
De reden voor mijn reactie is echter een andere. Voor mij is een kerkdienst méér dan alleen die uiterlijke vormen van gemeenschappelijk Bijbel lezen, bidden en zingen, delen van brood en wijn, en ja: ook méér dan een goede toespraak van iemand die liefst wat verstand heeft van theologie. Dat méér zit er voor mij in, dat in en door al die uiterlijke kenmerken God dank wordt gezegd. En wil dat met alle problemen in de wereld en in het persoonlijke leven van kerkgangers niet een oppervlakkig ritueel worden, dan moet dat naar mijn eigen ervaring ook zorgvuldig gebeuren – anders houd je het trouwens op de lange termijn niet vol en wordt het een goedkoop kunstje, waarmee ik God voor mijn karretje span.
Als wij met Kerkproeverij mensen uitnodigen om een keer een kerkdienst mee te vieren, dan proberen we ze deelgenoot te laten worden in die dankzegging. Als ik concessies doe die ten koste gaan van de zorgvuldigheid waarmee de kerk die dankzegging gewoonlijk vormgeeft, dan ben ik gewoon niet eerlijk. Denk je nu werkelijk, dat wie op de uitnodiging van de Kerkproeverij ingaat, gek is? Als de aangepaste kerkdienst iemand zó aanspreekt, dat hij of zij nog een keer komt en zich dan geconfronteerd ziet met de gewone, maar lastiger liturgie, dan voelt die zich terecht bedrogen en gebruikt. Niet te veel concessies dus, maar een kerkdienst die als het goed is ‘gewoon’ al aansprekend en uitnodigend is.
Mijn tweede reactie, aan de eerste gelijk, is dus: ‘Jazeker, maar niet anders dan dat ik dat gewoonlijk doe!’ Zoals in elke kerkdienst moet ook bij Kerkproeverij de Bijbel verstaanbaar gelezen en uitgelegd worden, moeten liederen mee te zingen zijn, moet in de gebeden lief en leed doorklinken, en beleeft men in de eucharistie werkelijk deel te krijgen aan de verrezen Heer. Maar het belangrijkste is voor mij, dat in en door dat alles God wordt gedankt om het leven dat we in zijn naam met elkaar delen. Elke zondag dus Kerkproeverij!’


Majoor Richard W.E. de Vree (Operationeel Directeur van het Kerkgenootschap van het Leger des Heils): Waar ben jezelf op 10 september qua kerkdienst?


Richard W.E. de Vree: ‘Eerlijk gezegd, weet ik dat nog niet precies. In het kader van de Kerkproeverij….’Niemand heeft me nog persoonlijk uitgenodigd’. Zonder gekheid…ik ga die zondag zelf niet voor in een samenkomst en dan besluit ik pas op het laatste moment wat te doen. Waarschijnlijk wordt dat mijn thuisgemeente, het Leger-des-Heils-korps in Almere, maar wellicht bezoek ik een omliggend korps waarvan ik weet dat het meedoet aan ‘ Kerkproeverij’. Ergens wil ik me die zondag laten verrassen, terwijl ik me tegelijkertijd realiseer, dat de zondag van de ‘Kerkproeverij’ een afspiegeling zou moeten zijn van een reguliere samenkomst. Anders gezegd…dat als die bewuste samenkomst goed ‘gesmaakt’ heeft en ik de week daarop besluit nog eens terug te gaan hetzelfde ‘proef’. Dat is volgens mij de grootste uitdaging van Kerkproeverij…die speciale zondag naar meer laten smaken en de week daarop degene die naar meer verlangt opnieuw te laten genieten van een goed smakende viering.

Maar wacht even…ik moet mezelf tot de orde roepen….want ik ben niet degene die uitgenodigd en verrast zou moeten worden. Nee, het is mijn taak om zelf iemand uit te nodigen in de hoop dat diegene iets proeft van Hem in wie ik met mijn hele hart geloof, iets proeft van de Heer van het leven en vervolgens naar meer verlangt van Jezus!
Zachtjes bid ik, dat dit de uitwerking van Kerkproeverij mag zijn bij iedereen die wordt uitgenodigd en dat de zondag daarna niet teleurstelt’.

Raad van Kerken in Nederland | Koningin Wilhelminalaan 5 | 3818 HN AMERSFOORT | 033-4633844 | rvk@raadvankerken.nl

Site design: SyncCP; techniek: SiteCan