Stimulans door convenanten

Er is een nieuw instrument voor kerken en parochies om plaatselijk de oecumene vorm en inhoud te geven. Door een checklist na te lopen kunnen mensen ter plaatse kijken of er meer vormen van samenwerking mogelijk zijn dan tot op dat moment worden gepraktiseerd. En door een convenant op te stellen kunnen ze de samenwerking een iets formeler karakter geven. Plaatselijke raden van kerken, kerkenraden, parochiebesturen en anderen die zich met het beleid bezig houden kunnen hun voordeel doen met de nieuwe mogelijkheden.

De Raad van Kerken heeft een taakgroep gevormd, die verantwoordelijk is voor de introductie van convenanten in de kerk. De taakgroep zal twee jaar aan het werk zijn en zal plaatselijke kerken en parochies de mogelijkheid aanreiken om onderling zakelijke afspraken op papier te zetten. De oecumene krijgt daardoor locaal een nader omschreven anker waardoor de samenwerking verder gestroomlijnd en gestimuleerd kan worden. Wie de meest recente ontwikkelingen wil lezen, kan hier klikken.

De taakgroep bestaat uit de volgende mensen:
Majoor Jeanne van Hal, Leger des Heils (voorzitter);
Ds. Jaap van der Linden uit Sleen / Erm, Protestantse Kerk in Nederland (secretaris);
Jac van Oppen, Rooms-katholieke Kerk (parochieel toeruster bisdom Den Bosch);
Joke Heijblok, Doopsgezinde Broederschap;
Susien Lenselink, Remonstrantse Broederschap.
De taakgroep geeft voorlichting bij ontmoetingen van (raden van) kerken, kan advies geven in concrete situaties en verzorgt publicaties, onder meer via de website.

De mogelijkheid om convenanten te sluiten heeft een lange voorgeschiedenis, die op de agenda van de Raad is gekomen, toen de polderkring (actief van 1999 tot 2006) deze erfenis de Raad aan de hand deed. Een werkgroep werkte een standaardmodel uit, dat parochiebesturen en kerkenraden ter plaatse kunnen gebruiken om de oecumenische afstemming op schrift te stellen en uit te bouwen.

Marrit Bassa, projectmedewerkster bij de Raad, heeft aan de convenanten een checklist toegevoegd op basis waarvan kerken hun afstemming kunnen toetsen. En de Rooms-Katholieke Kerk heeft bij het model van convenanten voor de eigen achterban nog aanbevelingen en een instructie geschreven.

De taakgroep stelt zich ten doel enkele praktische voorbeelden uit te werken. In verschillende gevallen zal men daarbij stuiten op een ongelijkheid in geografie (het is lastig samenwerken als gemeentegrenzen erg verschillen) en op verschil in kerkstructuur. De taakgroep heeft daarbij enerzijds te maken met het basisniveau van leven en werken en anderzijds met het meer bestuurlijke niveau van sturing; die elk om eigen analyses en motivatoren vragen. De gedachte uiteindelijk is dat men de conciliariteit tussen kerken kan bevorderen.

Op twitter stelde het bureau van de Raad van Kerken de vraag of er suggesties waren om de introductie te faciliteren. Iemand reageerde: Doe dat ‘door elkaar veel te ontmoeten en ontdekken dat je allemaal hart voor je eigen stad/dorp hebt’.

Er komen verschillende documenten ter beschikking van plaatselijke kerken, gemeenten en parochies. Het belangrijkste document zal een speciale thema-uitgave zijn van Oecumenisch Bulletin. Deze wordt verwacht in de maand maart en zal ook vanaf deze plaats zijn te downloaden.

Klik hier voor een strooifolder over de bijeenkomst op 22 maart 2012 met dr. Erik Borgman.

Verder zijn er diverse stukjes verschenen hier op de website, waar men iets van de geschiedenis van het convenant gewaar wordt.
Klik hier voor de besluitvorming in de Raad van Kerken.
Klik hier voor een achtergrondartikel waarin de voormalige preses van de PKN pleit voor locale samenwerking.
Klik hier voor het artikel 'Anticiperen op krimp'
Klik hier voor een artikel waaruit blijkt dat ook in kringen buiten de Raad praktijken bestaan vergelijkbaar met het sluiten van een convenant.
Klik hier voor het downloaden van de tekst.

Foto's:
Jeanne van Hal
Joke Heijblok
Jaap van der Linden
Jac van Oppen