Verademing

Stond hij daar op de stoep met een paar handschoenen als symbool voor de winter in de oecumene. Geen wonder dat de paus hem maar een kwartier wilde ontvangen. Ik had hem op de stoep laten staan. Dat gezeur over ‘de winter in de oecumene’ moet maar eens afgelopen zijn.

Natuurlijk is diegene op de stoep de secretaris-generaal van de Wereldraad van Kerken, de Noor Olav Tveit. Onlangs ontmoette hij voor het eerst paus Benedictus XVI. Als cadeau voor de paus had hij twee Noorse handschoenen bij zich. Deze handschoenen als symbool voor de winter in de oecumene. Ik kan zelf niet zoveel met dit gedoe over de winter. Ik ben meer van de krokusjes en dat lijkt me ook realistischer. In één mensenleven verandert er enorm veel ten goede in de oecumene. Spreken over de lente lijkt me dan ook meer op z’n plaats. De eerste knoppen zijn al ontloken en daar komen zeer mooie bloemen uit.

Meest opvallend is natuurlijk dat de twee longen van het christendom sinds de jaren ’60 weer samen ademen, de kerk van het Oosten en de kerk van het Westen. Een scheiding van 1000 jaar is opgeheven in de tijd van één mensenleven. Twee longen die na 1000 jaar weer samen ademen. Wat geeft dat een verademing. En laat ‘verademing’ nu net het Hebreeuwse woord zijn voor ‘geest’. En de geest staat in het christelijk geloof voor God.

Taize is een andere knop die ontloken is (www.taize.fr/nl). Tussen kerst en Oud & Nieuw waren de broeders van Taize in Rotterdam. Meer dan 20.000 jongeren uit vele landen zongen samen Laudate omnes gentes, laudate dominum (zingt alle volken voor de Heer). Ook de geestelijkheid van vele verschillende kerken knielden samen voor het kruis. Samen bogen ze voor het Heilige. Muren vielen even weg. En dan nog zeggen dat het winter is in de oecumene? Het is niet vol te houden. Ook niet nu Taize weer weg is uit Rotterdam.

De vlam die Taize met zich draagt gaat immers verder. Met Pasen wordt ze welkom geheten door de Russisch Orthodoxe kerk in Moskou. Ook hier komen de twee longen samen. Volgend jaar december is Taize uitgenodigd in Berlijn. En daarna gaan ze de oceaan over naar Rwanda. De vlam van Taize gaat verder, maar ook in Nederland heeft ze een vuurtje ontstoken. Vele gastkerken en gezinnen hebben samen opgetrokken om de Europese jongeren ontmoeting van Taize mogelijk te maken. Kerken en gezinnen van verschillende kleur en overtuiging werkten samen. Ook mensen met islamitische en atheïstische overtuigingen hebben een steentje bijgedragen door hun huis open te stellen. Zo konden jongeren uit heel Europa samen op zoek konden naar wat hen drijft en draagt. Het netwerk dat zo met Taize in Rotterdam is neergelegd is zeer kostbaar. Zeker in een tijd waarin er flink in hokjes wordt gedacht: allochtonen, autochtonen, moslims en ga zo maar door. Moslims, atheïsten en christenen kunnen alleen samen bouwen aan een bewoonde wereld voor iedereen. Taize in Rotterdam toont eens te meer aan dat de oecumene niet langer iets is van alleen christenen. Het gaat om een bredere gemeenschap van de heiligen. Of zoals professor Houtepen het noemt: ‘de gemeenschap van de goeden’.

Binnenkort vertrek ik naar Geneve. Ik mag daar verder studeren in de economie en theologie. Ik zal eerst een tijdje aan de katholieke universiteit in Nijmegen verbonden zijn voordat ik doorga naar het Protestantse Geneve. Mijn studieplek bevindt zich dan op de boerderij van Jan en Maaike Huijgen, www.eemlandhoeve.nl. Ik kijk nu al uit naar het verblijf op de boerderij en de lammetjes die over niet al te lange tijd in de wei rondspringen. In mijn studie zal ik op zoek gaan naar ‘de sporen van God’. Christenen concentreren zich veelal op de sporen van God in de kerk. En die zijn daar zeker te vinden, ook al moet je soms goed zoeken. Ik zal me focussen op de sporen van God buiten de kerk, in de wereld. Kunnen we daar iets over zeggen en wat dan wel? In mijn studie zal ik gebruik maken van de twee longen van het christendom, de Oosterse en Westerse traditie.

In een eerdere column heb ik mijn irritatie over de Oosters Orthodoxe Kerk niet onder stoelen of banken geschoven. Ik schreef toen dat het wel lijkt alsof hun inzichten in het beton van de eerste eeuwen gegoten zijn. Ik wil het niet laten bij deze irritatie. De Oosterse traditie heeft veel te bieden. Juist omdat ze zo anders is dan de traditie van het Westen. Mijn ervaring met de Oosterse traditie zal zich niet beperken tot boekenwijsheid. Ik mag enige tijd in het hart van deze traditie verblijven, aan het hof van de Patriarch van Constantinopel, de paus van het Oosten. Ik ben erg blij met dit geschenk. Irritatie kon zo wel eens veranderen in verademing.

Jan Jorrit Hasselaar

Reacties: 1-8
Door Gast: Tim @ 2011-02-23 11:45:53
Longen
Natuurlijk ben ik blij met de invalshoek van de crocus. We moeten en mogen in de oecumenische beweging ophouden met nostalgisch te staren naar de jaren zestig, waarin de ene kerk wereldwijd als droom werd gelanceerd. Het zijn andere tijden, waarin je er niet aan moet denken dat het naar een kerk gaat, zeker als je je realiseert wie er in zo'n kerk mogelijk de lakens gaan uitdelen; het zullen wel dekens nieuwe stijl zijn.

Maar een beetje achterdocht heb ik toch ook wel als Jan Jorrit verheerlijkend begint over de twee longen van de kerk. Zal Oost-Europa de ethische discussie in het westen niet jaren terugwerpen? Zal de folklore, toch al zo'n handelskenmerk van sommige kerkelijke gemeenschappen (Rome incluis), niet nog meer huis gaan houden? Zal het christendom werkelijk aan kracht winnen of zal het imago verder verzanden en de achterhaaldheid van wat ooit een bruisende religie was alleen maar worden onderstreept?

Jan Jorrit, ga er voor. Ontdek ons aan de waarden die wel de moeite van de 21ste eeuw waard zijn. En vergeet vooral niet de restauratieve nostalgie te ontmaskeren.
Door Gast: Gert vD @ 2011-02-23 12:04:15
patriarchen zijn geen profeten
Een verblijf aan het hof van de patriarch van Constantinopel. Daar loopt het op uit. En het begint bij een bezoek aan het hof in Rome. Man hou toch op. Patriarchen zijn nog nooit profeten geweest. Macht en dienstbaarheid zijn elkaar uitsluitende begrippen. Je kijkt helemaal naar de verkeerde kant. ZIe niet omhoog. Zie naar onder.
Door Gast: jan huijgen @ 2011-02-23 12:32:28
twee longen van de kerk - ruach van isra
bijzonder om zo'n oecumenische jongen op de hoeve te hebben! Heerlijk om mee te sparren over je eigen dromen. Tegelijk ook te schuren als het gaat om diep insnijdende verschillen. Eerst tussen protestanten, dan katholiek en protestant, dan oost en west en ik zou ook nog dan christen/ joodse bronnen willen inbrengen.
Heb het lef om de 'voorvragen' te stellen, en de rijkdom van tradities te beproeven op hun vermogen tot vernieuwing en inhaken op eigentijdse vragen. Ik zou jan jorit willen vragen naast oost/west ook de bron van Israel - de ontmoeting met 'de Heilige' als 'testcase' in te brengen. Heschel is daarbij een uitstekende leermeester.
sterkte met de ontmoetingen en het stellen van de voorvragen.
Door Gast: van Dijken @ 2011-02-23 18:14:44
succes
Veel succes bij de studie.
Goed die interesse vanuit Nederland.
Door Gast: Criticus @ 2011-02-24 00:06:23
Taizť
Ging het de knielende geestelijken in Rotterdam werkelijk om het wegvallen van de kerkmuren? Als dat de intentie van hun gebed was, zouden we dat toch al lang hebben moeten merken?
Door Gast: Anoniem @ 2011-02-25 20:21:58
Leren
Oecumene hoef je niet te leren. Is iets wat in je hart geschreven moet zijn. Gewoon de ander uitnemender te achten dan jezelf. Mensen die er voor gaan leren, worden vaak betweterig, belanghebbers van de kennis die ze hebben verzameld, hoeders van de status quo, ongevoelig voor wat zij ten onrechte als goedkoop sentiment zien, koesteraars van wat geleerden in het verleden hebben opgeschreven als zou het relevant zijn voor de manier waarop wij nu geloven, vermeend, eigenzinnig, mensen die zichzelf voorhouden dat ze een Gode welgevallig werk verrichten als ze de ander uitsluiten, mensen die de PVV in hun hart hebben gesloten ook al stemmen ze op het/de C.. (ligt toch al dichtbij elkaar, daarom een tussentijdse oproep: ga stemmen en zorg dat dit kabinet met zijn lanceerstok in de PVV geen meerderheid krijgt), zelfingenomen, eigenwijs, liefhebbers van verrotte geestelijke fundamenten, dwaalleraars, profetenmoordenaars, adderengebroed, spiritualiteit dodende geesten, aanhangers van BeŽlzebul.
Door Gast: Eline @ 2011-02-28 10:38:59
Longen
Hallo Jan Jorrit,

Dank voor je collum, je hebt me weer aan het denken gekregen.

Wat fijn dat je op onderzoek uit gaat, waarbij de vooroordelen op de hak neemt en door middel van je collum mensen aan het denken zet.

Sterkte,

Eline
Door Gast: Karel @ 2011-03-04 09:51:57
Bossey
Een mooie uitdaging.

Karel van W.
Reacties: 1-8
De reageermogelijkheid is momenteel gesloten.

Raad van Kerken in Nederland
Koningin Wilhelminalaan 5
3818 HN AMERSFOORT

Facebook Twitter LinkedIn
phone033-4633844
emailrvk@raadvankerken.nl