Uitwisseling en reflectie: de kerk, een veilige plek

4 februari 2019


Geliefde zusters en broeders in Christus,

Door kwesties rond seksueel misbruik waren kerken en kerkelijke instellingen ook in 2018 geregeld in het nieuws. Terwijl men juist van de kerken zou verwachten dat zij voor iedereen veilige plekken zijn! Het leed van de slachtoffers raakt ons: minderjarigen, vrouwen en mannen zijn ten diepste beschadigd en getekend voor het leven.

Wij spreken in oecumenisch verband uit dat het gepleegde misbruik ons met afschuw en schaamte vervult. Wij erkennen dat wij te kort geschoten zijn en weten ons solidair in schuld en verlegenheid. Wij onderkennen de noodzaak om als kerken ons te bezinnen op culturele en structurele aspecten van onze kerken die misbruik in de hand kunnen werken en om daadwerkelijk uitvoering te geven aan preventie, hulpverlening, erkenning en genoegdoening, teneinde te realiseren dat kerken veilige plaatsen zijn voor minderjarigen en andere kwetsbare personen in ons midden. Enerzijds is het nodig dat kerken in eigen kring door middel van consequent en transparant beleid orde op zaken stellen, om alle vormen van grensoverschrijdend gedrag en in het bijzonder seksueel misbruik van minderjarigen te voorkomen. Anderzijds is het nodig dat wij als kerken elkaar helpen om scherp te blijven op preventie, hulpverlening, erkenning en genoegdoening opdat ons gezamenlijk commitment om veilige kerken te zijn niet verslapt of verdwijnt.

Ruim vier jaar geleden, op 10 december 2014, hebben meer dan twintig kerken de verklaring 'de kerk, een veilige plek' ondertekend. In deze verklaring onderstrepen wij dat we als kerken ten volle een veilige omgeving willen realiseren voor met name minderjarigen en andere kwetsbare personen. Nu, in 2019, blijft deze verklaring onverminderd actueel.

Wij nodigen de vertegenwoordigers van de kerken die de verklaring ondertekenden, vijf jaar na dato hierbij van harte uit voor het opmaken van een balans omtrent ‘2014’. Ons staat een uitwisseling voor ogen, waarbij wij u uitnodigen om elkaar te informeren over de concrete maatregelen die uw kerk of religieuze gemeenschap genomen heeft in het kader van preventie, hulpverlening, erkenning en genoegdoening. Wij zouden het komende jaar ruimte willen bieden om elkaar te bevragen over de voortgang van het geformuleerde beleid en voor gedachtewisseling met deskundigen (we denken daarbij met name aan het Meldpunt Seksueel Misbruik in de Kerk (SMPR). Met  als doel voor ogen de noodzakelijke veiligheid in kerk en pastoraat, heel bijzonder voor minderjarigen en andere kwetsbare personen.

Bijgaand vindt u een indruk van de manier waarop we één en ander in 2019 gestalte willen geven.

Als vervolg op de gezamenlijke verklaring uit 2014, hopen wij eind 2019 ter afsluiting van het traject van uitwisseling en reflectie op goede gronden vast te stellen dat de kerken gegroeid zijn:

* in veiligheid waar het gaat om minderjarigen en andere kwetsbare personen in pastorale relaties;
* in alertheid waar het signalen betreft van mogelijk grensoverschrijdend gedrag;
ter wille van een veilige leef- en werkomgeving binnen de kerk, het kerkgenootschap en de daarbij aangesloten gemeenten en parochies.

Allereerst en vooral vragen wij u allen in uw liturgievieringen op gepaste wijze zowel de slachtoffers als de daders van misbruik te gedenken in gebed als te bidden om moed voor onszelf, opdat wij opmerkzaam zijn op wat er zich afspeelt in ons midden. De eerste zondag van de veertigdagentijd 2019 zou daarvoor een passend moment kunnen zijn, maar wellicht hebt u voorkeur voor een ander gebedsmoment.

Wij hopen van harte op uw deelname aan dit jaar van uitwisseling en reflectie. Voel u genodigd!



Bijlagen:
- Gebed, aangereikt door ds. Janneke Nijboer,
betrokken vanuit de PKN bij het thema ‘Kerk als veilige ruimte’
- Uitwisseling en reflectie 2019
- Verklaring ‘De kerk een veilige plek’, 10 december 2014  



Gebed

Liefdevolle God,
over wie psalmen zingen als
sterke burcht en veilige schuilplaats
voor ieder mens,
in alles wat wij meemaken;

Als U er zo bent voor mensen, God,
waarom lukt het ons dan zo moeilijk
om veilig bij elkaar te zijn?

Wijs ons de weg uw kerk te zijn,
waar geen angst is voor verhalen
van geweld en pijn,
waar niet wordt weggedoken voor
mensen die geschonden zijn door
seksueel geweld,
waar kwaad niet wordt bedekt
met de mantel der liefde.

Help ons elkaar te vinden
en mee te bouwen aan een plek
van vrede en recht waar
lichaam en ziel op adem kunnen komen.

Amen

Ook op de website van de RvK staat een gebed. Het is bij de verklaring van 2014 uitgesproken.  Zie:  https://www.raadvankerken.nl/pagina/3177/kerken_veilige_plaats  
 

Uitwisseling en reflectie 2019 | Raad van Kerken in Nederland  

Onze gedachten gaan uit naar een traject dat we in gezamenlijkheid willen afleggen.

Winter/voorjaar 2019:
*    Oproep tot gebed
*    Beschikbaarheid button ‘Thursdays in Black’ voor gebruik in lokale Raden van kerken, parochies en gemeenten
*    Inrichting van aparte pagina op de website van de RvK ‘veilige kerk’ met gebeden, best practices, etc. Deze pagina blijft gedurende de gehele looptijd van het platform beschikbaar.

Voorjaar / Zomer 2019:    
*    Inventarisatie onder de kerken van ‘2014’
*    Tussenbalans: bijeenkomst in de vorm van een beraad of uitwisselingsconferentie met deelnemers uit de kerken en deskundigen van onder andere het SMPR, zie www.smpr.nl

Herfst/Winter 2019:
*    Afsluiting en vooruitblik: symposium met deelnemers van de kerken
*    Verklaring van de kerken, 5 jaar na 2014
*    Gebedsmoment



De kerk, een veilige plek
Gezamenlijke verklaring van kerken in Nederland

Kerken horen een plek te zijn waar mensen zich veilig kunnen voelen en waar ze veilig zijn: jong en oud, gemeenteleden/parochianen en bezoekers, vrijwilligers en beroepskrachten.
Wij, christelijke kerken in Nederland, erkennen dat die veiligheid ook in onze kringen in het geding was en is, dat ze voortdurende aandacht en preventie vraagt. De kerken nemen de nodige maatregelen.
We veroordelen alle vormen van grensoverschrijdend gedrag, waarbij in pastorale of andere relaties misbruik wordt gemaakt van macht. Met name denken we aan seksueel misbruik en geweld, dat kwetsbare, veelal jonge mensen voor het leven kan tekenen. Dit onrecht tegen de medemens noemen wij zonde: het is kwaad in Gods ogen.  
We weten ons ertoe geroepen in eigen kring dergelijk misbruik tegen te gaan. Waar we het tegenkomen in pastorale relaties nemen we passende maatregelen. De slachtoffers ervan zeggen we onze betrokkenheid toe.
We achten het, ook jegens hen, onze plicht er alles aan te doen dat de kerk werkelijk voor ieder een veilige plek is.

Zeist, 10 december 2014,

De Verklaring van 10 dec. 2014 is ondertekend door de volgende kerken en aangesloten instellingen:
Algemene Doopsgezinde Sociëteit; Anglicaanse Kerk in Nederland; 2of3bijEEN (Basisbeweging van Kritische Groepen en Gemeenten in Nederland); Bond van Vrije Evangelische Gemeenten in Nederland; Christelijke Gereformeerde Kerken; Evangelische Broedergemeente; Gereformeerde Gemeenten; Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt); Hersteld Hervormde Kerk; Kerk van de Nazarener; Kerkgenootschap der Zevende-dags Adventisten; Koptisch-Orthodoxe Kerk in Nederland; Leger des Heils; Molukse Evangelische Kerk; Nederlands-Gereformeerde Kerken; Orthodoxe Kerk in Nederland; Oud-Katholieke Kerk van Nederland; Protestantse Kerk in Nederland; Rafaël Nederland; Religieus Genootschap der Vrienden; Remonstrantse Broederschap; Rooms-Katholieke Kerk in Nederland; Syrisch-Orthodoxe Kerk in Nederland; Verenigde Pinkstergemeenten; Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland; Vrijzinnigen Nederland.

Raad van Kerken in Nederland
Koningin Wilhelminalaan 3
3818 HN AMERSFOORT

Facebook Twitter LinkedIn
phone033-4633844
emailrvk@raadvankerken.nl