Werkende Armen

Dit jaar staat de zondag van de arbeid en biddag/dankdag voor het gewas in het teken van 'werkende armen'. Voor het downloaden van de brochure, gespreksvragen en liturgiesuggesties: zie onderaan deze pagina.

Achtergrond
Jaarlijks komt bij meer dan 400.000 Nederlandse huishoudens het netto inkomen niet boven de 63 procent van het wettelijk minimumloon uit. Dat is 4 procent van alle huishoudens. Daarvan bestaat vreemd genoeg meer dan de helft uit mensen die werken: ‘werkende armen’.

Deze woorden doen in eerste instantie inderdaad vreemd en tegenstrijdig aan. We leven immers in een tijd van economisch herstel. We zouden de economische crisis achter ons moeten hebben, maar kennelijk is dat voor velen niet het geval. We kennen in Nederland ook de uitspraak dat ‘werk de koninklijke weg uit de armoede vandaan’ is. En we kennen ook het hameren van beleidsmakers op ‘werk, werk en nog eens werk’.

Kerken lopen er al langere tijd tegen aan dat mensen weliswaar werk hebben, maar voor hun levensonderhoud toch voor een deel afhankelijk zijn van noodhulp of voedselbank. Alarmbellen gingen rinkelen toen de afgelopen jaren bleek dat meer dan de helft van kinderen in armoede werkende ouders hebben. Verschillende rapporten hebben dit in de openbaarheid gebracht.

We kunnen er dus niet langer omheen. In de welvaartstaat Nederland is sprake van ‘werkende armen’. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) besteedde in 2018 in het rapport ‘Armoede en sociale uitsluiting’ dan ook voor het eerst een apart hoofdstuk aan het fenomeen ‘werkende armen’.

Deze brochure biedt bij dit onderwerp verdieping en bezinning. Achtereenvolgens treft u aan: een achtergrondartikel, een ervaringsverhaal, meditatieve teksten die aanhaken bij de teksten van de bid- en dankdag voor gewas én arbeid en de zondag van de arbeid, en tot slot een artikel vanuit de positie van kinderen en jongeren.

De verdieping en bezinning die deze brochure u biedt, kunt u persoonlijk tot u nemen. Een mogelijkheid is ook dat u het in uw kerkelijke gemeente en parochie gebruikt, wellicht met het oog op viering en gesprek. Op de website zijn daartoe ook gespreksvragen en liturgische suggesties te vinden.

De brochure kunt u downloaden: klik hier

Gespreksvragen bij het achtergrondartikel:

1. Wat roepen de woorden ‘werkende armen’ bij op?
2. Kent u het uit uw omgeving?
3. Is het een onderwerp in uw kerkelijke gemeente of parochie?
4. In de tekst wordt ook gesproken van ‘kinderen in armoede’, en dat meer dan de helft van deze kinderen werkende ouders heeft. Wat roept dit bij u op?
5. Is er in uw kerkelijke gemeente of parochie aandacht voor? Kijk voor mogelijkheden eens op www.kerkinactie.nl/kinderenenarmoede


Liedsuggesties bij de biddag voor gewas en arbeid

Lied 2 (Psalm 2) Wat drijft de volken, wat bezielt ze toch? (4 coupletten) (Liedboek)
Lied 72 (Psalm 72) Geef, Heer, de koning uwe rechten (7 coupletten) (Liedboek, Psalm 72; GvL, Psalm 72(1) )
Lied 111,6 (Psalm 111) Van alle wijsheid het begin is: vrees de Heer met ziel en zin (6 coupletten) (Liedboek)
Lied 119a Uw woord omvat mijn leven (4 coupletten) (Liedboek)
Lied 370 Vader, die woont in hemels licht (3 coupletten) (Liedboek)
Lied 538 Een mens te zijn op aarde (4 coupletten) (Liedboek; GvL, Lied 432)
Lied 756 Laat komen, Heer, uw rijk (8 coupletten) (Liedboek)
Lied 40 Lied van dromen en vergezichten (6 coupletten) (Eva’s lied)

Liedsuggesties bij de zondag van de arbeid

Psalm 118 (2) Laat ieder ’s Heren goedheid prijzen (6 coupletten) (GvL; Liedboek)
Lied 431 Door de wereld gaat een woord (6 coupletten) (GvL; Liedboek 802)
Lied 446 God heeft het eerste woord (4 coupletten) (GvL; Liedboek 513)
Lied 484 Komen ooit voeten gevleugeld (3 coupletten) (GvL)
Lied 494 Mensen, wij zijn geroepen om te leven! (4 coupletten) (GvL; Liedboek 827)
Lied 532 U zij de Glorie (3 coupletten) (GvL)
Lied 633 De lichtvorst, de ontluisterde (5 coupletten) (Liedboek)
Lied 734 Beati voi poveri (10 coupletten) (Liedboek)

Liedsuggesties dankdag voor gewas en arbeid

Uit ‘Liedboek, zingen en bidden in huis en kerk’
Psalm 139  (met name de 6e regel van het 8e couplet Gij omringt mij met uw zorgen)
Lied 568  Ubi caritas
Lied 880  Het leven op aarde is vreugde en rijkdom, met in het 3e couplet, de 3e regel Brengt zorg voor de armen, geeft gemeenschap en liefde
Lied 900  Nada te turbe als lied van hoop
Lied 981  Zolang er mensen zijn op aarde
Lied 1006  Onze Vader in de hemel als gezongen Onze Vader

Uit ‘Geroepen om te zingen’
Lied 94  Handen heb je om te geven

Uit ‘Zangen van zoeken en zien’
Lied 103  Samen leven, werken stad van alle mensen
Lied 107  Vol van verwachting zijn wij gekomen
Lied 124  Dat wij niet vergeten (Kyrielied)
Lied 337  Om de mensen, om hun leven (Kyrielied)
Lied 620  Als je brood deelt (mooi als er bijv. ook avondmaal gevierd wordt of wanneer als teken van verbondenheid/agapè brood gedeeld wordt met elkaar)

Vragen voor verder gesprek bij jongeren - opgroeien in armoede

1. Je voldoende inzetten voor werk en toch geen voldoende inkomsten te hebben, hoe is dit mogelijk in een land als Nederland?
2. Wat is er nodig om ervoor te zorgen dat in Nederland er geen werkende armen meer zijn?
3. Is de oplossing van dit probleem meer een persoonlijke of maatschappelijke aangelegenheid. Of beide?





Raad van Kerken in Nederland
Koningin Wilhelminalaan 3
3818 HN AMERSFOORT

Facebook Twitter LinkedIn
phone033-4633844
emailrvk@raadvankerken.nl