Time Out maakt kerk gastvrijer

Verlangen en vertrouwen zijn de spirituele bron van kerkvernieuwing. Dat zei dr. Jan Hendriks, voormalig universitair hoofddocent gemeenteopbouw aan de Vrije Universiteit bij de presentatie van de bundel 'Time Out', vrijdag 21 november in Utrecht. Als auteur van bestsellers als 'De gemeente als herberg' en recent 'Verlangen en vertrouwen' was hij een logische spreker bij het thema van gastvrijheid.  

Hendriks pleitte voor verlangen naar een open kerk en voor vertrouwen in God en in mensen. Hij riep paus Johannes XXIII in herinnering, die leed onder de druk van het ambt en de slaap niet kon vatten. Het was voor hem de kunst om zich te realiseren dat God zelf Heer is van de kerk. De angst voor de verantwoordelijkheid kan leiden tot nieuw inzicht en nieuw gedrag. Voor Hendriks is het belangrijk om te ontspannen en zich open te stellen voor de inbreng van anderen. Hij sprak in deze context van een 'veranderingswillige organisatie'. 

Prof. dr. Paul Post, hoogleraar 'Liturgische en rituele studies'aan de Universiteit in Tilburg, ging in op de gastvrije liturgie. Hij stelde vast dat rituelen vandaag de dag bijna allemaal een bezwerend karakter hebben. Mensen beschermen zich met rituelen tegen de gevaren van het verkeer en uitgangsleven. Van de doop tot de uitvaart zijn het rituelen die de dreiging moeten indammen. Rituelen tegenwoordig sluiten aan bij trends. Gebruikers plakken en knippen uit diverse tradities hun eigen vormen bij elkaar. Post noemde de kerk waardevol om een samenhangend geheel te laten zien bij al die flarden.
 


Post zelf concentreert zich in Tilburg op de plaatsgebondenheid van rituelen. Er vindt een ware explosie plaats van rituelen op onverwachte plaatsen. Post noemde de stiltecentra, rituele landschappen, musea, bepaalde toeristische attracties. Hij hoopt er in januari een publicatie over te brengen onder de titel 'Liturgie buiten het kerkgebouw'. 

De bijeenkomst in Utrecht was opgezet om de bundel 'Time Out' te presenteren. De Stichting Leve de Kerk heeft de bundel samengesteld. Het boek presenteert gedachten en gespreksvragen waarmee kerken en andere geloofsgemeenschappen  zich kunnen bezinnen op een open en gastvrij karakter van hun kerk. Op basis van het zelfonderzoek kan de eigen geloofsgemeenschap nieuwe stappen zetten. Het boek kost 8,95 euro; het telt 42 pagina's en is uitgegeven bij Abdij van Berne. Het eerste exemplaar van de bundel werd aangeboden aan vijf personen die op verschillende plekken en vanuit de kerk werkzaam zijn. De landelijke Raad van Kerken kreeg ook een exemplaar aangereikt. 

De presentatie in Utrecht ging gepaard met een liturgie waarin naast zang verhalen werden verteld. Hieronder een verhaal over gastvrijheid uit de almanak van barmhartigheid, getiteld 'de drie monniken'. 

Er waren eens drie monniken, die een kloostertje bewoonden op een verder onbewoond eiland. Op een dag kwam er een zeilbootje aangevaren met een echte bisschop aan boord. Zo iemand hadden ze nog niet eerder op bezoek gehad. Ze ontvingen hem gastvrij en boden hem een bad, een maaltijd en een bed. De bisschop prees hun hartelijkheid. Voor het slapengaan dronken ze samen nog eens een glas koele witte wijn. 

En toen stelde de voorname gast de onvermijdelijke vraag: 'Bidden jullie hier ook?' 'Jawel', zei de oudste aarzelend, 'dat wil zeggen, wij kennen eigenlijk maar één gebed en dat gaat zo: Barmhartige Drie-enige God, U bent met zijn drieën, wij zijn met zijn drieën. Amen'. 

Hevig geschrokken begon de bisschop hun nog diezelfde avond het Onze Vader te leren. Net zo lang totdat zij het moeilijke gebed helemaal van buiten kenden. De volgende dag voer de patriarch weg, nagezwaaid door de drie.

Maar tegen de avond kwam hij in hevig noodweer terecht. De golven sloegen overboord en zijn bootje maakte water. Toen hij dreigde te kapseizen, kwamen daar over het water de drie monniken aangelopen. Ze namen hun bisschop van de zinkende boot en droegen hem over het water naar het veilige vasteland.

Voor de tweede keer namen zij afscheid. Toen ze alweer op het water stonden, draaide de oudste zich nog om en zei: 'Heilige vader, vergeef ons, maar we zijn het moeilijke gebed alweer vergeten'. 'Ga in vrede', zie de bisschop, 'en bid zoals jullie hart het ingeeft'

Zie ook op internet:
www.levedekerk.nl
www.kijkopdekerk.nl
www.idee-en-kerk.nl
www.kerkophetweb.nl

Foto's boven: dr. Jan Hendriks
Foto midden: prof. dr. Paul Post
Foto onder: voorkant van de nieuwe uitgave

 

Raad van Kerken in Nederland
Koningin Wilhelminalaan 5
3818 HN AMERSFOORT

Facebook Twitter LinkedIn
phone033-4633844
emailrvk@raadvankerken.nl