Gemeentelobby BBB

Ongedocumenteerden: terugkeer komt niet vanuit stilstand

In uw gemeente leven ongedocumenteerden die uw aandacht verdienen. Burgerrechtenorgani-satie Kompass, ASKV/Steunpunt Vluchtelingen en Stichting LOS, lid van de Projectgroep Vluchtelingen van de Raad, willen u wijzen op de blijvende problematiek voor deze groep. We vragen u in het verkiezingsprogramma de noodzaak van gemeentelijke opvang in de vorm van bed, bad, brood EN begeleiding te benoemen. Voor gemeenten zijn ongedocumenteerden geen papieren werkelijkheid, maar de realiteit: een groep mensen die niet terug kan of gaat, maar wel perspectiefloos rondzwerft binnen de lokale gemeentegrenzen en samenleving. Ook voor succesvolle terugkeer is opvang en begeleiding essentieel.

Lokaal maakt het Verschil
In Nederland hebben naar schatting enkele tienduizenden mensen geen verblijfsvergunning, waaronder een groep kwetsbare mensen. Dit zijn onder meer vreemdelingen wiens vergunning is verlopen, uitgeprocedeerde asielzoekers, en buitenlandse vrouwen met kinderen die door hun (Nederlandse) partner zijn weggestuurd voordat ze recht kregen op een onafhankelijke verblijfsvergunning. Maar ook slachtoffers van mensenhandel die geen aangifte hebben durven doen en staatlozen die niet kunnen terugkeren naar het land van geboorte. 

Steeds meer gemeenten hebben in het afgelopen jaar verantwoordelijkheid genomen voor deze groep kwetsbare mensen. De aanleiding was de uitspraak van het Europees Comité voor Sociale Rechten (1 juli 2014). Hierin wordt gesteld dat voedsel, kleding en onderdak basale rechten zijn die voor iedereen toegankelijk moeten zijn. De Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens zegt dat de rechtmatigheid van het verblijf irrelevant is voor het recht op het menswaardig bestaan. De gemeentelijke verantwoordelijkheid is specifiek van belang zolang er geen sluitend nationaal beleid is.

Terugkeer komt niet vanuit stilstand
Een deel van de ongedocumenteerden heeft in wezen recht op verblijf. Sommigen van hen kunnen met juridische ondersteuning wel een succesvolle asielaanvraag doen. Het Informatie en Analysecentrum van de IND becijferde in 2014 al dat bijna 40% van de herhaalde aanvragen alsnog in een vergunning resulteerde. Maar ook voor succesvolle terugkeer is opvang en begeleiding essentieel. 50% van de mensen in een terugkeerprocedure gaat ook daadwerkelijk terug.

Openbare Orde
De gemeentelijke verantwoordelijkheid is ten slotte van belang vanuit het oogpunt van de openbare orde. De gemeentelijke verantwoordelijkheid helpt ongewenste gevolgen van het dak- en thuisloos zijn zoals zwerven, overlevingscriminaliteit en arbeidsuitbuiting en aanranding te voorkomen. Uit recent onderzoek blijkt dat 65% van de dakloze ongedocumenteerden fysieke klachten heeft, 57% psychische klachten en 39% zelfmoord heeft overwogen.

Wat kunt U doen?
Ongedocumenteerden hebben recht op sobere minimum voorzieningen. Met het oog op een menswaardig bestaan, en toekomstperspectief: in Nederland of in het land van herkomst. Ook voor succesvolle terugkeer is opvang en begeleiding essentieel. Goede begeleiding bestaat uit 1) mogelijkheden voor dagbesteding en toekomst oriëntatie, 2) juridisch advies met het oog op verblijf en terugkeer; 3) toegankelijkheid van medische- en geestelijke zorg in de praktijk.

Stichting LOS, www.stichtinglos.nl ; ASKV/Steunpunt Vluchtelingen, www.askv.nl ; 
Burgerrechtenorganisatie Kompass, www.kompass.ngo

Raad van Kerken in Nederland
Koningin Wilhelminalaan 5
3818 HN AMERSFOORT

Facebook Twitter LinkedIn
phone033-4633844
emailrvk@raadvankerken.nl