Column over poen

Poen

Mensen zijn slim als er geld te verdienen valt. De tollenaren hielden er een kwalijke reputatie aan over. En keizer Vespacianus, de man die verantwoordelijk is voor de ondergang van Jeruzalem, stond er om bekend dat hij zelfs belasting hief op het legen van de publieke urinoirs. Toen er kritiek kwam, reageerde hij laconiek met: 'Pecunia non olet'; geld stinkt niet.

De waardering voor geld vind je in alle lagen van de bevolking. Het verhaal gaat van drie geestelijken. Een rabbi, een priester, een dominee. Ze spraken met elkaar over de opbrengst van de collecte. 'Ik trek een streep', zegt de rabbi, 'wat links valt is voor God, wat rechts komt, is voor de synagoge'. 'Ik trek een cirkel', zegt de priester, 'wat in de cirkel valt is voor God, wat er buiten komt is voor de parochie'.  'Ik gooi het geld in de lucht', zegt de dominee, 'wat God wil hebben pakt Hij uit de lucht, wat weer op de grond komt is voor de kerk'. Pecunia non olet. 

Het NOS-Journaal getuigt dagelijks van waardering voor het geld. In bijna mystieke taal trekken de getallen van de AEX-index voorbij. Philip Freriks treitert ons met een scorelijst waarbij 'plus' laat vermoeden dat we blij moeten zijn. Ik krijg er altijd onzuivere gedachten bij. Het is het duiveltje in mij. Ik heb altijd de indruk dat er mensen zijn die geld aan mij verdienen zonder dat ze zich er voor inspannen. Maar die gevoelens slaan nu om in euforie. Bijltjesdag is gekomen. Deze mensen smoren in hun eigen beleggingen. 

Sinds 1989 (de val van de muur) denken velen in het westen dat hun liberale markttheorieën het koninkrijk Gods benaderen. En nu zien we wat het ons brengt: de zorg is onbarmhartiger dan ooit, de scholen verliezen heldere identiteit, managers van nutsvoorzieningen schrapen geld bij elkaar, Paul de Leeuw roept dat hij zo grappig is dat hij veel meer moet verdienen dan Balkenende. Alsof Jan-Peter niet grappig is en meer verantwoordelijkheid draagt. Maar nu stort het systeem in. Tenzij de belasting van de eenvoudigen de speculanten in het zadel houdt. 

Wie de bijbel leest, krijgt het gevoel in een progressieve maatschappij verzeild te raken. Dat gevoel is er zeker als het gaat over geld. Mozes legt uit: 'Als je geld leent aan iemand van het volk die armoede lijdt, gedraag je dan niet als een geldschieter. Vraag geen rente van hem. Als je iemands mantel als onderpand neemt, moet je die voor zonsondergang teruggeven, want hij heeft niets anders om zich mee toe te dekken als hij gaat slapen' (Exodus 22: 24-25). Jezus legt dat in het Nieuwe Testament nog een keer uit: God of Mammon. Mammon is Aramees voor 'geld' of 'rijkdom'. Ik denk dan: Pecunia olet. 

KvdK

(Deze column is geplaatst in de bladen van Wegener op vrijdag 3 otkober. Dergelijke columns verschijnen op persoonlijke titel. Dat wil zeggen dat ze niet gebaseerd zijn op officiële uitspraken van de Raad van Kerken. Ze zijn meer bedoeld om de eigen gedachten te prikkelen).

 

 

Reacties: Geen berichten
De reageermogelijkheid is momenteel gesloten.

Raad van Kerken in Nederland
Koningin Wilhelminalaan 5
3818 HN AMERSFOORT

Facebook Twitter LinkedIn
phone033-4633844
emailrvk@raadvankerken.nl