Stinkend rijk

Armoede is een blijvertje in Nederland. Die conclusie kan je trekken, nu 'De Arme Kant van Nederland' nieuwe welvaartcijfers naar buiten heeft gebracht. De informatie is schokkend. Mogelijk nog pijnlijker is de vaststelling dat de kloof tussen arm en rijk groter wordt. Het aantal miljonairs steeg in twee jaar tijd met tienduizend. Het aantal arme mensen bleef stabiel op tien procent van de bevolking. Nederland boet in aan rechtvaardigheid.

In Emmeloord startte de diaconie daarom een actie 'Vakantiegeld samen delen'. Met het geld hebben de kerken twaalf gezinnen op reis geholpen. Dat is nog maar het topje van de ijsberg. Want in Emmeloord schat men het aantal gezinnen dat ten onrechte niet op vakantie kan op 200.

Het is lastig aan te geven waar basisbehoefte ophoudt en armoede begint. Is het erg om vakantiefolders ongelezen bij het oud papier te leggen? Is het erg als je een paar maanden moet sparen voor een nieuwe wasmachine? Is het erg als iemand van de sociale dienst je uitlegt dat je voordeliger bij de Lidl kunt kopen dan bij Albert Heyn?

Het zou niet erg zijn als iedereen 's ochtends nog even de prullenbakken van het park langsloopt om een broodje mee te pikken. Het zou niet erg zijn als iedereen een flat screen neerhangt in de kamer; als iedereen in Mallorca, Allanya of Lloret de markten afstruint op zoek naar een tweede horloge of een derde handtas. Maar er is sprake van onrecht op het moment dat directeuren zichzelf jaarlijks twaalf procent meer inkomen toekennen; en tegelijk het aantal voedselbanken toeneemt; en dan met een praatje erbij van: 'Ik werk er hard voor' en 'In het buitenland verdient de leiding ook zo veel'. We doen iets niet goed als driekwart van de kerken aalmoezen moet uitdelen aan alleenstaande ouders, asielzoekers, ouderen en chronisch zieken. Hoe bestaat het dat managers die de zorg in Nederland stop zetten omdat het geld op is, zelf het salaris van een minister doorbetaald krijgen? Waarom verdient een speculant van een bank veel meer dan een leraar die kinderen rekenen leert?

Het is opvallend dat de concordantie op de bijbel vele hits geeft op woorden die met 'recht' en 'gerechtigheid' samenhangen, veel meer dan op woorden rond 'armoede'. Dat zegt iets over de balans tussen gerechtigheid en barmhartigheid. Op het moment dat sommige mensen zich uitgelezen gerechten kunnen veroorloven en anderen alleen kruimels van de tafel krijgen, is er sprake van verblinding. Dan herhaalt zich het incident van de rijke man en de arme Lazarus (Lucas 16). Het wordt de rijke niet kwalijk genomen dat hij rijk is. Het wordt hem kwalijk genomen dat hij onvoldoende deelt met de arme. Voor de rijke is geen plaats in het koninkrijk der hemelen.

KvdK