Anders Breivik

Voorafgaand aan de vergaderingen bij de Raad of bij de koffie na afloop van een kerkdienst praten mensen over actuele zaken. Ze geven een mening die ze niet op papier zetten. Daarvoor is het te incidenteel. In de rubriek ‘wandelgangen’ luisteren we over de schouder mee en schrijven we iets van die gesprekken op. De tekst geeft niet de mening van de Raad weer. Het is bedoeld als prikkel. Hoe sprak men in de wandelgangen over Anders Breivik, de man die verantwoordelijk is voor de moorden in Oslo en op het eiland Utoya?

De één: Het ergste vind ik nog dat Anders Breivik zich ‘christen’ noemt.

De ander: Ja, de media noemden Anders Breivik eerst alleen ‘rechts’. Hij sprak met waardering over Geert Wilders. Maar dat de media hem nu ook als christen neerzetten, is inderdaad pijnlijk.

De één: Geert Wilders heeft afstand van Breivik genomen.

De ander: Ja, lekker makkelijk.

De één: Wim Schrijver van de Leeuwarder Courant schreef er over op twitter; niet gelezen? ‘Rechts extremist’ heet nu ‘christelijk fundamentalist’. Moeten na Geert Wilders’ PVV nu de christelijke partijtjes afstand nemen van het drama?’, schrijft hij.

De ander: Misschien moeten ze dat maar doen ja.

De één: Kan je zien dat de media weinig met christelijk geloof op hebben. Ze stellen christenen in een kwaad daglicht.

De ander: Maar ’t stond wel op facebook van Anders Breivik. Bij levensovertuiging: ‘christen’.

De ander: Anders Breivik schijnt zich ook een ‘tempelier van Europa’ te hebben genoemd.

De één: Misschien moeten christelijke politici en ook de kerken juist dan geen afstand nemen. Zich niet distantiëren. Misschien moeten ze het zich juist aantrekken, dat een gek zich inderdaad als christen kan profileren.  

De ander: Blijkbaar zit er dan toch iets in het christelijk geloof wat dat mogelijk maakt. Of zou het meer de karikatuur van geloof zijn? Of een karikatuur van het instituut, waarmee je aan de haal kunt gaan?  

De één: Je moet je in ieder geval niet te snel distantiëren. Dat is zo gemakkelijk. Nietzsche is niet verantwoordelijk voor wat Hitler deed. Maar Hitler kon wel teksten van hem gebruiken. Geert Wilders is niet verantwoordelijk voor onrust die uit zijn woorden ontstaat. Maar hij biedt wel een referentiekader.  

De ander: Ja, als een autofabrikant een auto maakt met een grote schade voor het milieu kan hij ook niet de gebruiker de schuld geven die de auto minder had moeten gebruiken.

Reacties: 1-20
Door Gast: Anoniem @ 2011-07-24 11:48:39
Job
Job Cohen heeft gezegd dat je beter iedere ideologie er buiten kunt houden. Dat vind ik ook. Het geeft alleen maar verwarring als je wel over christenzijn of over fascisme begint te praten.
Door Gast: Anoniem @ 2011-07-24 11:59:55
Bonhoeffer
Die meneer Anders heeft niets met christelijk geloof. Als hij zich 'christen' noemt, is dat alleen maar een beroep op religiositeit, op een burgerlijk begrip van wat men zelf vindt. Dan wordt de term 'christen' alleen maar gebruikt om zichzelf in onbekeerde staat te handhaven. Dan wordt het begrip 'christen' inderdaad een soort vaandel voor een kruisridder. Daar komt geen geloof aan te pas. Dat is juist iets om uit te roeien. Lees Bonhoeffer. En herlees Bonhoeffer. En neem Bonhoeffer serieus. Burgerlijkheid laat je bekeren tot een zuiver geloof, dat is ruimte biedend, de ander respecteren, leven gunnen.
Door Gast: De Vries @ 2011-07-24 22:30:22
wapens
was hij maar religieus, dan zou hij meer pacifisme hebben ingedronken en dan zou Anders de stelling onderschrijven: 'Afschaffen, al die wapenvergunningen'.
Door Gast: Esther @ 2011-07-24 23:29:46
ingewikkelde constructies
Er is een neiging in de media om er altijd maar weer de religie bij te halen, vooral als men negatief wil berichten. We weten toch ook niet wat voor soort auto de man rijdt, in welke maand hij geboren is, welke film hij het laatst heeft gezien, welke bloemen hij in zijn tuin heeft geplant? Waarom dan wel altijd maar weer die religie er bij? Alsof dat zijn moord kan verklaren. Alsof hij het verschrikkelijke wapen niet had gebruikt als hij atheïst was geweest.
Door Gast: Vd Palm @ 2011-07-25 08:53:15
kruisvaarder
Ik denk dat we wel een paar vragen mogen stellen. Ook voor de toekomst. En voor de communicatie met andere religies, die denken: Hoe zit dat nu met die christenen.
Vragen als:
Hoe konden kruisvaarders het zwaard grijpen?
Wat is getuigen als het niet iets is dat met agressie gepaard mag gaan?
Hoe maak je in een vroeg stadium duidelijk dat Christus alleen van mensen houdt?
Hoe voorkom je dat je steeds weer macht laat gelden?
enz. enz.

En wat een geluk dat één goede christen, Christus zelf, kan helen wat vele gekken kapot proberen te maken.
Door Gast: A. Gruiters @ 2011-07-25 17:19:56
bekend gevoel
Het is voor moslims een bekend gevoel, dat je veroordeeld wordt omdat één onder miljoenen gek is.
Door Gast: PKN-er @ 2011-07-25 17:22:43
Overgenomen van preses PKN ds. Peter Ver
Noorwegen


Met ontzetting hebben wij ook in Nederland kennisgenomen van de gebeurtenissen afgelopen vrijdag in Noorwegen. Meer dan negentig mensen vonden de dood in Oslo en op het eiland Utoya. Het overgrote deel van hen was nog geen twintig jaar oud. Met de bevolking van Noorwegen zijn wij sprakeloos.


< TerugDe Noorse politie berichtte zaterdag dat de dader een ‘christenfundamentalist’ is, en het NOS-journaal opende later die dag met dezelfde mededeling. Inmiddels is er op internet een manifest van ruim 1500 pagina’s van de hand van de dader verschenen waarin hij de Middeleeuwse kruistochten als zijn inspiratiebron noemt en zichzelf afficheert als een soldaat in een heilige oorlog. Als voornaamste doelwit van zijn eigen kruistocht noemt hij de islam en het ‘marxistisch-islamitisch bondgenootschap’ dat het Europese christendom ten gronde wil richten.

Op televisie struikelen terreurdeskundigen over elkaar in hun ijver om uit te leggen hoe iemand zo ver kan komen. Nu er nog zoveel onduidelijk is lijkt het mij verstandig om op dit moment maar niet te veel conclusies te trekken over wat de dader bewogen heeft en te wachten tot er een degelijk en afgerond onderzoek is voor er meer te zeggen valt. Als het überhaupt mogelijk is echt in de geest van iemand door te dringen die hiertoe in staat is.

Maar omdat er een aantal met het christelijk geloof geassocieerde termen is gebruikt, is een reactie van de kerk op haar plaats. Ik denk dat het goed is dat de Protestantse Kerk in Nederland in de krachtigst denkbare bewoordingen afstand neemt van de mogelijkheid om het christelijk geloof op een dergelijk manier te misbruiken.

Zelfs de meest basale kennis van het christelijk geloof is voldoende om te weten dat Jezus ons voorgaat op wegen van vrede, liefde en gerechtigheid. Er kan geen twijfel over bestaan: christelijk geloof en fundamentalistisch geweld zijn volstrekt onverenigbaar.

Ondertussen doen wij als kerk en als christenen het enige wat wij op dit moment kunnen doen. Wij bidden voor allen die door de afschuwelijke gebeurtenissen van vrijdag getroffen zijn. Voor vaders en moeders, broers en zussen, voor familie en vrienden bidden wij om Gods nabijheid waar die nu zo nodig is. En wij bidden ook voor volgelingen van alle godsdiensten, dat zij elkaar in vrede zullen ontmoeten. Want dat behoort tot het wezen van alle religie: niet dat er scheiding gemaakt wordt, maar dat zij mensen bij elkaar brengt.

25 juli 2011 – ds. Peter Verhoeff, preses van de generale synode van de Protestantse Kerk in Nederland
Door Gast: a.teuling @ 2011-07-25 17:39:18
Breivik
Wilders, Breivik, Le Pen, Dewinter e.v.a. Wij mogen toch wel spreken van een populistische tendens in het politieke? Is " Den Haag " niet geinfecteerd? Onze regering is afhankelijk van de gedoogsteun van de PVV. Wat nu blijkt hoe gevaarlijk dat populisme zijn kan? Voldoet een afstand nemen van Breivik door Wilders wel?
Door Gast: S. Gerrits @ 2011-07-25 19:44:27
Teuling
Eens met Teuling. Je moet niet spelen met begrippen. Want ooit is er een gek die het spel niet meer doorziet en er werkelijkheid van maakt. Populisme is niet iets om mee te flirten.
Door Gast: Zwart @ 2011-07-25 23:47:00
Media
De media moeten hierin ook hun verantwoordelijkheid kennen. Steeds weer komt men met thema's van de PVV. Steeds weer mogen ze uitleggen wat ze allemaal aan giftige ideeën hebben. Dan heb ik eigenlijk meer waardering voor de Noren, die de media simpel buiten de rechtszaal houden. Ze willen Anders niet ook nog eens een toneel bieden met een show die slechts ziekmakend is. Daar kunnen wij Nederlanders een puntje aan zuigen.
Door Gast: Sjoerd H. @ 2011-07-26 09:32:19
Kaatsen
Het blijft wat heen-en-weer-kaatsen met die Breivik. Als hij dan al een christen heet, waar komt dan het dynamiet binnen? Komt het van de fundamentalistische kant? Of toch niet? Opmerkelijk vond ik een journalistieke bijdrage van het Reformatorisch Dagblad. Ze laten - zonder het te noemen - het fundamentalisme vrij uit gaan en leggen de zwarte piet bij oppervlakkig christendom, wat bestaat uit mensen die niet 's zondags twee keer naar de kerk gaan. En ze leggen de zwarte piet neer bij 'cultureel christendom'. Even dacht ik: dat is het christendom wat richting humanisme gaat. En dat heeft er zelfs de schijn van; als later dat christendom wordt neergezet als een geloof met interesse in 'spirituele en culturele dimensies' en niet in 'beleid betreffende voortplanting...' Let op dat daar ook de aanhalingstekens binnen komen. Zo is christendom toch weer: Het eigen straatje schoonvegen. En dat zou het nu juist NIET moeten zijn. Ter illustratie hieronder het gewraakte stukje en beoordeel dan zelf maar of de waarheid echt in het midden is gebleven of dat men het toch naar een hen goed uitkomende kant trekt:



Breivik beschouwde zichzelf volgens het document „voor 100 procent een christen” (p. 1403). Toch lijkt hij vooral een cultureel christendom voor te staan: „Gezien mijn persoonlijke relatie met God, ben ik volgens mij geen overdreven religieus man. Ik ben eerst en vooral een man van logica. Ik ben echter wel een voorstander van een monocultureel christelijk Europa.”

De geweldsteksten in de Bijbel zijn volgens hem niet gebruikt om over te gaan tot geweld. De vrijheid om de teksten in hun context te interpreteren, verhindert dat. Die vrijheid kent de islam niet. Bovendien is Jezus een „Vredevorst”, schrijft hij (p. 99-100).

Veel Bijbelteksten citeert Breivik als hij een pleidooi houdt voor zelfverdediging. Dan lijkt hij een iets andere toon aan te slaan: God legitimeert het gebruik van geweld bij zelfverdediging (vanaf p. 1328). Die zelfverdediging zou hard nodig zijn, want hij zag een strijd gaande door de oprukkende islam en het toenemende marxisme. Dat oorlogsidioom ligt hem wel. In 2002 richtte hij met acht vrienden een neo-conservatieve tempeliersorde op om te vechten voor een vrij Europa.

Breivik groeide op bij seculiere ouders. Die lieten hem vrij of hij zich wel of niet zou aansluiten bij een kerk. Op 15-jarige leeftijd besloot hij om zich officieel aan te sluiten bij de Noorse Lutherse staatskerk, zo staat in het document (p. 1403). Van kerken, en met name die van protestantse origine, moest hij overigens niet veel hebben. Die zouden vaak de gevestigde orde in stand houden. Alleen een kerk die zelfverdediging propageert, zou op zijn waardering kunnen rekenen (p. 1134).

Volgens Breivik zou in het nieuwe Europa één nieuwe kerk gesticht moeten worden. Die kerk zou alleen een spirituele en culturele dimensie krijgen. Ze mag zich dan niet uitspreken over politiek, wetenschap, immigratie of „beleid wat betreft voortplanting, geboorte en vruchtbaarheid en aanverwante kwesties van wetenschappelijk belang” (p. 1137). Breivik schrikt niet terug voor eugenetica.
Door Gast: Marlies @ 2011-07-26 11:14:31
En de Raad?
Bovenstaande is wel mooi. Maar waar staat de Raad van Kerken nu precies?
Door Gast: Karel V. @ 2011-07-27 21:03:13
geen geloof
Anders heeft geen geloof getoond. Dus hou het er buiten.
Door Gast: Christien @ 2011-07-27 21:37:16
Als er ergens een plaats is waar men in de kracht van het woord gelooft, dan is het wel in het christelijk geloof. Het kan dus niet wezen dat mensen zich al te gemakkelijk distantiëren van Anders Breivik. Hij maakt met de handen duideljik dat er geenplaats is voor andere culturen in zijn omgeving. Hij doet met de handen wat anderen eerst met de mond hebben gezegd. Dat die monden nu roepen: wij hebben dit niet gewild is hypocriet. Want je kan ook met de mond doden. Het zou mensen sieren als ze eerlijk kijken wat er mis gaat in hun uitspraken. En dat geldt natuurlijk allereerst voor Wilders. Maar als het voor Wilders geldt, moeten de kerkren ook kijken waar zij misschien aanleiding geven voor misverstaan. Waarom maken de kerken niet duidelijk dat voor dit soort fundamentalisme er geen plaats is in de kerken? Meneer Verhoef geeft dan een positief voorbeeld. Maak duidelijk, steeds weer, dat er mensen zijn die roepen 'evangelie, evangelie', maar die in werkelijkheid het evangelie niet dienen. Nog een vraag: zou het toeval zijn dat er zoveel mannen zich aan deze zonden begaan?
Door Gast: Marlies @ 2011-07-27 21:40:57
Christien
Onzin, Christien, om te denken dat vrouwen zoiets niet doen. Wel denk ik: als zo'n Anders een vaste relatie zou hebben - man of vrouw - zou hij dan niet meer rem hebben ervaren? Ach, waarschijnlijk ook onzin. Gekte is gekte; ook als er veel papieren bij geschreven worden.
Door Gast: Margreet Oudenes @ 2011-07-28 12:33:26
foto Anders Breivik
Ik zou graag zien dat de Raad van Kerken en andere media die (grote) foto's weghaalden.

Hebben wij soms extra journaals voor, en foto's van individuën van de vele doden van de hongersnood in Afrika en van de 86 oorlogen die in de wereld iedere dag woeden?
En van alle mensen, die onrecht wordt aangedaan?

Margreet Oudenes.
Door Gast: Tjalling Kindt @ 2011-07-28 14:06:39
Anders Breivik christelijk?
Vroeger beschouwde ik mezelf als 'christelijk' en 'liberaal' zelfs. Ik heb besloten deze benamingen te laten aan wie zich ermee tooien. Ik herken me niet in partijen die hun behoudzucht en angst in deze jassen de straat op sturen. Ik doe ook geen moeite meer mijn visie op 'christelijk' of 'liberaal' als de juiste te verdedigen. Ik heb het begrepen: partijen als CDA, CU en GPV zijn christelijk en partijen als VVD en PVV zijn liberaal. Wie nu geen huis heeft in zijn/haar liefde voor de aarde, gerechtigheid, cultuur, bouwt zich geen meer. Tjalling Kindt
Door Gast: Kirsten Niemeijer @ 2011-07-28 23:55:13
foto
En toch vindik hetwel nuttig dat die foto overal tezien is.
Je ziet dan direct dat het een gewone jongen betreft / man, die naast je had kunnen wonen.
Door Gast: Lilith @ 2011-07-29 18:54:19
het mag er niet zijn
Vreemd om telkens weer die foto van 'die man' tegen te komen als ik jullie site bezoek.
Het kwaad is immers de onmogelijke mogelijkheid.
Het mag niet bestaan en het mag geen naam hebben.
Hij is het niet waard om al onze energie in te steken.
Die slachtoffers, hun leed, hun tranen, die moeten worden geteld.
Hun bloed is kostbaar in Gods ogen.
Geef het kwaad niet de ruimte die het wenst maar verklaar het Nichtig.
Door Gast: Steven @ 2011-07-29 19:42:11
Trouw
Trouw had een kopje over kerken die duidelijker moesten zijn over hun eigen positie in relatie tot Anders. Ik ben daarom blij met deze rubriek.
En wat mij betreft mogen er nog wel meer voorgangers vanuit hun eigen kerk reageren, of bisschoppen, of leidinggevenden. Maar ook kapelaans en pastoraal werkers is mooi. Dan kan er geen twijfel over bestaan.
Reacties: 1-20
De reageermogelijkheid is momenteel gesloten.

Raad van Kerken in Nederland
Koningin Wilhelminalaan 5
3818 HN AMERSFOORT

Facebook Twitter LinkedIn
phone033-4633844
emailrvk@raadvankerken.nl