Vasten met woestijnsoep

Nogal wat mensen passen hun eetgewoonten aan in de vastentijd. Kerk en Milieu, een projectgroep van de Raad van Kerken, heeft daar suggesties voor ontwikkeld. De groep presenteert diverse recepten op de website www.kloostertuinen.nl bij Samen aan tafel.

Vanaf woensdag 17 februari begint de Veertigdagentijd in de kerken. In de katholieke traditie waren daaraan vanoudsher vastenregels aan verbonden: geen vlees, en soms zelfs ook geen zuivelproducten. Inmiddels zijn die strenge vastenregels ingeperkt. Er bestaat alleen nog een voorschrift om op de eerste dag van de vastentijd, de Aswoensdag je te onthouden van vlees. Niet alleen op Goede Vrijdag, de dag die herinnert aan de kruisiging, maar op elke  vrijdag, is er een  plicht om je te matigen in eten en drinken, roken of andere genoegens te beperken.

Voor oosters-orthodoxe  christenen is vasten nog steeds een belangrijk  fundament om goed te doen. Deze kerken kennen vier vastenperiodes. De grote vasten (zeven weken voor Pasen), de vasten van de apostelen (na Pinksteren tot het feest van Petrus en Poules op 29 juni), twee weken voor 15 augustus (Maria ten hemelopneming) en de vasten voor het kerstfeest. Vasten betekent vaak een gezond gebruik van rauwkost en groenten in combinatie met  vleesonthouding en een beperking van zuivelproducten.

Vanuit de protestantse traditie zijn er geen voorschriften met betrekking tot  vasten en de invulling daarvan, maar meer en meer ontdekken protestanten dat vasten een goede vorm is om samen of alleen  je geloof een nieuwe dimensie te geven.

Reeds in de tijd van de bijbel wordt er gevast. Het vasten dat God verkiest omschrijft Jesaja klip en klaar:
misdadige ketenen losmaken,
verdrukten bevrijden,
je brood delen met de hongerige,
je bekommeren om je medemens (naar Jesaja hoofdstuk 58, vers 5-9).

In de loop van de eeuwen ontstaan er verschillende redenen om als christen te vasten: om met je zelf in het reine komen, dus als een vorm van boete en verzoening, of  als een vorm van bezinning en bewustwording, uit solidariteit, of als een manier om tot zelfverlichting en  zo dichter bij God te komen.

Vasten betekent in de christelijke betekenis niet alleen minder eten of bepaald voedsel niet eten zoals vlees, maar vasten is  altijd verbonden met bezinning en gebed. Die combinatie schept ruimte voor een vernieuwde, actieve betrokkenheid op anderen en de wereld.

Je kunt spreken van een drieslag: ruimte in je hoofd, hart en je lichaam scheppen  ruimte voor een  hernieuwde relatie met God, de  ander en als derde de relatie tot jezelf en tot de aarde. In alle christelijke kerken is de Veertigdagentijd  voor Pasen de belangrijkste vastentijd.

Recept

Vasten is in deze tijd  eten in solidariteit met de armen en kwetsbare aarde. Dat betekent  matig eten met seizoensproducten uit de eigen omgeving eventueel aangevuld met gedroogde vruchten. Klassiek zijn recepten met bonen en erwten. Bonen worden ook wel trappistenvlees genoemd omdat de monniken van deze orde vegetarisch zijn. Vlees  is en zware belasting voor  de aarde en haar bewoners. Er is  gemiddeld  10 kg plantaardig voedsel (ook graan en soja)  nodig om tot 1 kg vlees te komen Geen vlees eten betekent ook: solidair zijn met allen die geen vlees kunnen betalen en solidair met de dieren die  vaak onder erbarmelijke omstandigheden grootgebracht worden om de vleesprijs zo laag mogelijk te houden.

Woestijnsoep

De mens leeft niet van  brood alleen, maar van ieder  woord dat klinkt uit de mond van God. (Matteüs 4,4) Dat was het antwoord van Jezus toen hij veertig dagen en veertig nachten had gevast in de woestijn en door de duivel beproefd werd om stenen in brood te veranderen. Daarna trekt hij de wereld in om recht te doen.

Een dadelpalm is een beeld van een rechtvaardige: hij groeit recht omhoog en schenkt zoete vruchten die tevens voedsel in de winter zijn.
Maaltijdsoep voor. 4 personen:
1 1/2 l bouillon
150 g ontpitte dadels, in kleine stukjes
2 winterwortels in kleine stukjes
1 ui, fijn gesnipperd
2 stengels bleekselderij, in stukjes
1 eetlepel olijfolie
1 theelepel komijn
1 theelepel paprikapoeder
2 eetlepels bloem
1 eetlepel citroensap
4 eetlepels yoghurt
Fruit de ui, bleekselderij en wortels 5 minuten in de olijfolie tot ze glazig zijn. Meng de bloem met de kruiden, voeg dit toe aan het groentemengsel en bak een paar tellen mee. Voeg de koude bouillon toe en breng het geheel aan de kook. Laat 10 minuten sudderen op een laag vuur. Voeg de dadels en het citroensap toe en laat het nogmaals 10 minuten sudderen. Pureer de soep, verhit tot het kookpunt en serveer met een eetlepel yoghurt per kom. (recept van Gert Vos uit: Hemelse Spijzen, een jaarkrans van recepten en hun diepere betekenis, Ten Have/ Lannoo).

Vasten recepten

Op de  website  www.kloostertuinen.nl bij  Samen aan tafel en  in het boekje Koken met Passie,  40 smakelijke recepten voor de vastentijd, Han Wilmink, Kok, 2008 staan passende recepten met bonen, brood, vis en maaltijdsoepen voor de 40 dagentijden.

Samen aan tafel

Het project Samen aan tafel van de projectgroep Kerk en Milieu van de Raad van Kerken in Nederland. biedt onder meer  milieuvriendelijke recepten aan voor (kerkelijke) eetgroepen op de adem van het  (liturgisch) jaar. Het project wordt  door de Konferentie van Nederlandse Religieuzen en Kerk in Actie gefinancierd. Tini Brugge is coördinator van dit project.

Raad van Kerken in Nederland
Koningin Wilhelminalaan 5
3818 HN AMERSFOORT

Facebook Twitter LinkedIn
phone033-4633844
emailrvk@raadvankerken.nl