Iona (3)

Huib Klamer, lid van de Raad van Kerken Amersfoort en deelnemer van de taakgroep Ecologische duurzaamheid van de landelijke Raad, bezocht het Schotse eiland Iona. Hij hield een nauwkeurig dagboek bij. Hier vertelt hij over de Schotse Huub Oosterhuis, de Iona-Rule en sensitief observeren. 

Woensdag 28 juni: Spirit

We hebben ’s morgens een bijeenkomst over de muziek met Richard Lockley, lid van de muziekgroep. Bij wijze van introductie vraagt hij ieder van ons aan te geven welke lied je mooi vindt.

Hij schrijft op een flapover de vraag ”Why do we sing?” Een vraag die ik mezelf eigenlijk nooit gesteld heb. Richard inventariseert de antwoorden en er ontspint zich een interessant gesprek. Zijn boodschap: “What we sing forms and shapes what we believe.”

We maken kennis met J.L. Bell, een eigentijdse productieve Britse componist en liedschrijver, een soort Huub Oosterhuis, maar toch heel anders – meer protestants-christelijk zou ik zeggen -. Een opdracht aan ons is welke beelden we in een lied terugzien van God, Jezus en Spirit. Daaruit ontstaan levendige gesprekken.

Het woord spirit kom je trouwens vaak tegen, in liederen, maar ook in de gebeden. Ik bedenk dat ik op eerste Pinksterdag heb gepreekt over de Heilige Geest, die voor mij staat voor incarnatie. Het gaat over de God die in jou werkzaam wil worden. Ik herinner me de titels van twee boekjes die ik schreef “Breng spirit in je leven” en “Breng spirit in je werk” – in 2003 en 2005, uitgegeven bij Meinema –. Ik herinner me dat ik lang over die titels hebt nagedacht maar uiteindelijk tot de conclusie kwam dat het daar uiteindelijk om gaat. Dat wordt me steeds duidelijker.

’s Middags bezoeken we met een bootje Staffa, een klein eilandje op een afstand van één uur varen, met heel bijzondere bazaltstenen kolommen en met een grote kolonie puffins (papagaaiduikers). Bij de vijfhoekige bazalstenen, in strakke lijnen meters hoog oprijzend, verbaas ik me over de wiskunde die er in de natuur zit. Op het verder gelegen grasveld laten de vele af- en aan vliegende puffins zich tot op een meter naderen. Ze kijken je onbevreesd aan. Het voelt een beetje als een ontmoeting. Heel bijzonder. Ik moet denken aan de managers die dure reizen maken naar Zuid-Afrika om een diepe natuurervaring te beleven. Het kan eenvoudiger en goedkoper, zoals ons bezoekje op Staffa laat zien.


In de avonddienst krijgen we een papiertje met pen uitgedeeld en wordt ons gevraagd om een commitment op te schrijven en mee te nemen naar huis. Ik schrijf op: “Leven vanuit de geest. Uit de comfortzone gaan: mensen ontmoeten, geven, gunnen. Liefde geven, vrijheid ervaren.” Wel veel eigenlijk. Leden en geassocieerde leden van de Iona-community committeren zichzelf aan de Iona-Rule en hernieuwen elk jaar dat commitment op 8 juni, Columba’s day. Ik maakte dat dit jaar mee, in Zutphen, waar Nederlandse vrienden van Iona bijeenkwamen.


Donderdag 29 juni: De natuur

’s Morgen maken we kennis met de ‘ranger’ van Iona, een jonge vrouw, natuurbeheerder - een soort boswachter maar dan zonder bos -. Ze is in dienst van de Trust of Scotland, die eigenaar is van het merendeel van de Iona-grond. Zij weet alles van de flora en fauna van het eiland. Ze schrijft een vraag op de flapover “Wat is zo bijzonder aan de natuur op dit eiland? “en daarachter “Waarom is dit belangrijk voor ons?” Na een gedachtenwisseling krijgen we als opdracht om groen te verzamelen en op een plaatje met plakstrip te plakken. Je kunt ook naar geluiden luisteren en die ‘opschrijven’. Ik ontdek hoeveel soorten groen en hoeveel bloemetjes er groeien op een klein stukje veld. We maken de mooiste kunstwerkjes.

Na de pauze is de gespreksvraag wat de relatie is tussen geloof en zorg voor de schepping. In groepjes van 3-4 personen buigen we ons over uitspraken en verhaaltjes uit de verschillende godsdiensten: de groene patriarch Bartholomeus die over de Donau vaart en alle zwerfvuil in het water ziet; de eco-boeddhisten in China; monniken in de Himalaya die zaden voor bomen planten; een verhaal van Mohammed over zuiver water. Zelf kom ik in het groepje dat zich buigt over de wijsheid die Salomo werkzaam ziet in de natuur (we lezen de teksten uit 1 Koningen 6: 29-34 en Spreuken 30: 18-33). We concluderen dat Salomo zijn wijsheid zeker ook ontleende uit het sensitief observeren van gedrag van dieren en mensen.

’s Middags hebben we een nagesprek over de afgelopen dagen, met Rosie Magee, die ons ook op de eerste avond inleidde in Iona. Ze gaat een begin maken met ons uit te leiden. Zij leest een gedicht voor van John O’Donohue, een voormalige Ierse Jezuïet die mooie boeken schreef over Keltische spiritualiteit. Het gedicht verwoordt tal van vragen: “What dreams did I create? “”Where was I hurt?” “What new thoughts did I get?” “Whom did I avoid?” “Who saw me?” Op deze toch wat confronterende vragen gaan we niet verder in. Op de gebruikelijke flapover schrijft Rosee twee kolommen: ‘gifts’ – wat heb je gekregen in deze dagen? – en ‘intentions’- wat zijn je intenties voor de komende periode?
De Iona-community was (in de eeuwen na Columba) en is nog steeds een ‘dispersed community’ die mensen ontvangt en inspireert maar hen ook uitzendt naar waar zij geplant zijn. De vraag aan ons (mij) is dus wat wij meenemen van de inspiratie van Iona.


Die avond is een afscheidsdienst met een avondmaal, in vrije stijl, niet gehinderd door enig dogma. Er hangen slingers, een jonge vrijwilliger jongleert met drie ballen, die voortdurend op de grond vallen. Het gaat er vrolijk en uitbundig aan toe. Gerefereerd wordt aan David die danste voor de ark. Rosie spreekt met verve over Jezus als de clown die alles omkeert, nieuw maakt, vreugde brengt.


Vrijdag 30 juni: Afscheid


Na een korte dienst lopen we naar de pier. Om stipt 8.50 uur vertrekt de boot. Op de kade staat de staf ons uitbundig uit te zwaaien ze buigen voor ons. Wat een warmte!

De weg terug naar huis. Over het eiland Mull, de ferry naar Oban en dan met de overvolle boemeltrein in 3 ½ uur door de groene Schotse countryside naar Glasgow, station Queen Street. Met de taxi naar ons hotel (vooraf gereserveerd), dichtbij de Botanic Gardens.


Op zaterdag 1 juli maken we een toeristische tour door Glasgow op een rode dubbeldekker. We ontdekken in het Kelvingrove Museum het schitterende schilderij van Salvador Dali uit 1951 ‘De Christus van Johannes van het Kruis’. Ik heb het schilderij al eens op een foto gezien maar het raakt me nu echt. Een schilderij met vele betekenislagen. Je ziet een krachtige Christus zwevend boven het landschap van Catalonië, als het ware opgenomen in de hemel, maar tegelijk toegewend naar de aarde. En je ziet jezelf onderaan terug in de vissers bij de bootjes met een net in het meer. Je bent opgenomen in een groot verband, dat aarde en hemel omsluit. Ik koop een plaatje met het beeld.
Zondagnamiddag 2 juli vliegen we terug naar Amsterdam. Mooie ervaringen rijker.

En nu verder….

Huib Klamer hkklamer@casema.nl

voor meer informatie over Iona lees https://iona.org.uk en www.ionagroep.nl

Voor deel 1 van Huibs ervaringen, klik hier
Voor deel 2 van Huibs ervaringen, klik hier. 


Raad van Kerken in Nederland | Koningin Wilhelminalaan 5 | 3818 HN AMERSFOORT | 033-4633844 | rvk@raadvankerken.nl

Site design: SyncCP; techniek: SiteCan