Flirten met Rome

De sympathie voor de Rooms-Katholieke Kerk groeit. Het zijn niet alleen hoogliturgische en katholiek-denkende PKN-ers die waarderende woorden spreken over de Romana. Ook bij de kleine reformatorische denominaties kan je steeds vaker een welwillend woord lezen over de kerk die ze ooit in de catechismus verketterden. Een recente loot aan deze boom is het boek 'Flirten met Rome'. Almatine Leene, een van huisuit vrijgemaakte theologe, bevraagt daarin protestantse collega's op hun liefde voor en twijfel bij Rome. Onder de gesprekspartners vertrouwde oecumenici als Hans Kronenburg, maar ook anderen. Ds. Bert Altena van de Raad van Kerken in Groningen / Drenthe legt het boek hier enigszins open.  

In het jubileumjaar waarin 500 jaar Protestantisme wordt herdacht, heeft theologe Almatine Leene negen protestantse collega’s gevraagd om hun liefde voor Rome publiekelijk te belijden. De tijd dat katholieken en protestanten met hete hoofden tegenover elkaar stonden is grotendeels voorbij. Het is opmerkelijk dat juist in behoudende kring de waardering voor de katholieke traditie is toegenomen. Alsof de steile protestanten eindelijk beseffen dat ze te veel hebben weggegooid, wat in een veranderende cultuur met zijn nadruk op beleving en emotie, nieuwe waardering krijgt: de mystiek en de spiritualiteit, maar ook een meer ontspannen omgang met geloof, God en kerk.

Van dat laatste geeft George Harinck een mooi voorbeeld, als hij vertelt hoe ooit een pastoor in Vlaanderen op de vraag van een protestant uit Nederland of deze bij hem aan de mis mocht deelnemen na enig nadenken antwoordde: ‘Ach ja, waarom niet, niemand kent u hier immers’ (p. 22). Een elegante manier om eeuwen gesteggel over de ‘vervloekte paapse mis’ te relativeren.


Tekenend is overigens al de wens van genoemde protestant. Het verlangen om samen de eucharistie te vieren, toont dat over en weer de herkenning als mede-christenen groter is dan de beleving van het verschil, dat er wel degelijk is en ook nog wel zal blijven. Maar verschil is geen scheiding meer.


De negen bijdragen in het vlot leesbare boekje zijn persoonlijk gekleurd. We lezen hoe de Ignatiaanse spiritualiteit Mirjam van der Vegt hielp om een diepe persoonlijke crisis te overwinnen. Ciska Stark werd in Lourdes ondanks intellectuele bezwaren geraakt door de oprechte devotie. Herman F. de Vries krijgt de ruimte om zijn liefde voor Maria te belijden, zoals Rien van den Berg dat doet voor het kloosterleven en Hans Kronenburg nog een keer voor het bisschopsambt mag pleiten. Andries Knevel vertelt hoe hij zijns ondanks waardering voor de paus ontwikkelt. Zo worden diverse katholieke pluspunten belicht. Theo Boer prijst de katholieke ethiek de lucht in vanwege haar ‘onbuigzame’ karakter (p. 46), en dan slaat de lof wat mij betreft wat teveel door naar blinde liefde. Het artikel van Boer valt so wie so enigszins uit de toon, juist omdat hij zo serieus is. Iets te weinig katholiek?

Flirten is een speelse onderneming en gelukkig is dat in de meeste bijdragen aan de orde. Dat maakt het een prettig licht verteerbaar boekje. Het maakt nieuwsgierig naar hoe katholieken op dit protestants voetjevrijen reageren. Want de liefde komt toch niet van één kant?

Almatine Leene (red.), Flirten met Rome. Protestanten naderen katholieken, Buijten & Schipperheijn Amsterdam 2017, 128 pag., Isbn 978-90-5881-936-9, € 14,90



Bert Altena 

Raad van Kerken in Nederland | Koningin Wilhelminalaan 5 | 3818 HN AMERSFOORT | 033-4633844 | rvk@raadvankerken.nl

Site design: SyncCP; techniek: SiteCan