Rituelen onderweg

Op de achterflap van de uitgave ‘Rituelen onderweg’ staat een verwijzing naar didaktisch materiaal. Het gaat om teksten en om film. Hieronder zijn de uitwerkingen geplaatst, waar men zich door kan laten inspireren als men over rituelen wil spreken met een groep in de parochie of kerk.

(Voor downloaden uitgave: zie onderaan.)

TEKSTEN

- Onderstaande vragen en invalshoeken veronderstellen de tekst van de uitgave voor bekend en sluiten daarop aan -

1. Als u met een groep wilt spreken over de mogelijkheden meer rituelen te gebruiken, zou u kunnen werken met een lijst met suggesties en de mensen kunnen vragen om een (1) te zetten bij het ritueel dat men als minst slechte (dat is vaak makkelijker kiezen dan ‘beste) als nieuw element zou willen oefenen. De lijst zou – afhankelijk van de eigen denominatie en ervaringen – kunnen worden gekozen uit de volgende opties.

* huiszegen
* zegen voor een reis
* vision quest
* ritueel bij een echtscheiding
* ritueel bij een huwelijksjubileum
* herdenking van een overledene
* voetwassingsritueel
* andere……

2. Als u met een (beleids)groep wilt spreken over de mogelijkheden een bestaand ritueel verder uit te bouwen qua bezinning, zou u kunnen overwegen de tekst van bijvoorbeeld Yosab Thabet (Koptisch Orthodoxe Kerk) en / of die van Michael van den Bergh (Oud-Katholieke Kerk) te lezen en de vraag te stellen een ? (vraagteken) te plaatsen bij wat men moeilijk kan plaatsen en een  ! (uitroepteken) bij wat men beleidsmatig in eigen kring zou willen uitbouwen.

3. Als u in het algemeen wilt spreken over de zin van een ritueel zou u een minder vertrouwde praktijk kunnen nemen en een tekst uitkiezen die daarover gaat, bijvoorbeeld ‘Aansluiten bij de leefwereld’ van Joop Albers (Anglicaanse Kerk in Nederland) of ‘Huiszegen’ van Klaas Touwen (Evangelisch-Lutherse Kerk) of ‘Vision Quest’ van Jorien van Maanen (Vrijzinnigen Nederland) en aannemende dat er gedachten staan die men niet gewend is, vragen om een reactie.

4. Als u algemeen wilt spreken met mensen over herinnering en rituelen zou u de tekst ‘Bevorderd tot heerlijkheid’ van Arie van Dijk (Leger des Heils) kunnen lezen en de volgende vragen aan de orde stellen:
a. Herkennen we de term ‘bevorderd tot heerlijkheid’ bij het afscheid van iemand?
b. Hoe krachtig vindt u het beeld van de steen die wordt verlegd en die door kinderen wordt uitgereikt bij de plechtigheid?

5. Dr. Sathianathan Clarke doet de suggestie om de voetwassing als een nieuw ritueel (misschien zelfs wel als sacrament) een plek te geven in de kerkelijke praktijk (artikel ‘Voetwassing’). In hoeverre vindt u dat een goede suggestie?

6. Tijdens een bespreking in de plenaire Raad van Kerken werd er in reactie op onder meer de artikelen ‘Pelgrimsreis in het leven’ en ‘Levensovergangen’ veel nadruk gelegd op een duidelijk onderscheid tussen rituelen en sacramenten.
a. Herkent u het belang deze twee begrippen goed te onderscheiden?
b. Vindt u rituelen zinvol, ook als ze niet zo direct met Christus zijn verbonden, zoals sacramenten dat wel zijn?
c. Vindt u het uitgangspunt terecht dat het zinvol is als kerken om naar inzet van meer rituelen te streven of herkent u zich in de visie van Marcel Barnard, zoals hij er over spreekt in ‘Bijna mijn vader overleefd’ die juist zeer terughoudend is naar nieuwe rituelen?

7. Denkt u dat nieuwe rituelen een bijdrage kunnen leveren om minder kerkelijk betrokken mensen toch een zinvolle omlijsting van leven aan te reiken? U kunt in dit verband teksten lezen als ‘Inburgeringscursus’ en ‘Rituelen voor seculieren’.


FILM

Hieronder doen we suggesties voor filmbeelden. Soms kan het zinvol zijn een gesprek met een groep te beginnen of te illusteren met beelden van YouTube. Mogelijk inspireert één van de volgende suggesties.

De EO heeft een filmpje gemaakt in de rubriek ‘Denkstof’ en met d e titel ‘Waarom hebben christenen rituelen?’ Rikko Voorberg loopt met een camera door een kerk en is in gesprek met een virtuele Jezus, waarbij hij uitleg geeft over bijvoorbeeld doop en avondmaal. Door de stijl (hij spreekt Jezus aan op een persoonlijke manier, al tutoyerend) krijgt het geheel een specifiek karakter. ‘Wij missen je wel’. Er zijn twee versies. De lange versie is meer aangekleed met beelden en geluiden.

Korte versie (1 minuut):
https://www.youtube.com/watch?v=GTO6eI49CU8

Lange versie (5 minuten)
https://www.youtube.com/watch?v=zZQQYhWrE7c
Amerikaans filmpje waarbij in 1 minuut enkele parktijken en rituelen van het christendom worden getoond, te weten:  Gebed, meditatie, heilige communie, diaconaat en vasten. De film heeft Engelse trefwoorden, maar tijdens de film hoor je alleen muziek, zodat de taalbarrière minder speelt:

https://www.youtube.com/watch?v=GDS2IDa1rNQ

De Academie voor Organisatiecultuur Braun & Kramer heeft een video op YouTube waarin men maatschappelijke rituelen aanreikt, die zinvol zijn voor het bedrijfsleven. Dr. Daniëlle Braun, corporate antropoloog vertelt over rituelen in het publieke leven (4 minuten). Rituelen niet om godsdienstige redenen dus, maar als impuls voor het bedrijf.

https://www.youtube.com/watch?v=m5DDyoOm0OI


DOWNLOADEN
Voor de omslag: klik hier
Voor de inhoud: klik hier

Raad van Kerken in Nederland | Koningin Wilhelminalaan 5 | 3818 HN AMERSFOORT | 033-4633844 | rvk@raadvankerken.nl

Site design: SyncCP; techniek: SiteCan