Kerkelijke steun

Kerken vormen belangrijk fundament onder 125-jarige Christelijk Sociale Beweging

- een bijdrage van Hillie van de Streek, lid van de beraadgroep Samenlevingsvragen - 


“Onze hoop om in de samenleving iets te kunnen veranderen richting het goede kan alleen maar gefundeerd zijn op ons geloof”, aldus de theoloog Erik Borgman op het jubileumcongres ‘Geloof, angst & liefde’ van de Stichting Christelijk Sociaal Congres, dat 31 augustus tot 2 september plaatsvond in Doorn. Daarbij het congresthema contrasterend met de bekende Bijbeltekst uit 1 Korinthiërs 13. Borgman zei dit tot een gehoor van circa 350 vertegenwoordigers van christelijke maatschappelijke organisaties die met dit driedaagse congres het bestaan van 125 jaar christelijk sociale beweging in Nederland markeerden. Deze begon in 1891 met de encycliek ‘Rerum novarum’ van Paus Leo XIII en met het door Abraham Kuyper geïnitieerde Christelijk Sociaal Congres, met als doel de ‘sociale kwestie’ van destijds te agenderen, te weten de ten hemel schreiende situatie waarin de arbeidersklasse verkeerde.


Anno 2016 luidt de maatschappijkritiek van de ‘CSC’- organisaties op onze samenleving dat wij “in doorgeschoten bureaucratische structuren en marktsystemen de relationele samenhang [hebben] weggeorganiseerd en daarmee ons gemeenschappelijke verantwoordelijkheidsgevoel ondermijnd; mensen uitgesloten en verhinderd om goed te zijn.” Zoals herhaaldelijk werd opgemerkt tijdens het congres: het probleem is ‘vervreemding’, en we moeten de oplossing niet van staat en markt verwachten maar van burgers en hun onderlinge verbondenheid en betrokkenheid op elkaar.


En daarbij komt ons geloof in beeld. Want in navolging van Borgman overheerste bij de aanwezigen het besef dat we in ons geloof de inspiratie vinden om actuele maatschappelijke kwesties te doordenken en op basis daarvan bij te dragen aan het vinden van antwoorden daarop. Onder de meeste lezingen en presentaties lag telkens opnieuw de vraag naar de motivatie, de moraal en de waarden van waaruit je de energie en inspiratie vindt tot inzet voor het algemeen welzijn. Dat die inzet in onze op maakbaarheid en perfectie gerichte samenleving soms behoorlijk moeizaam kan zijn werd niet ontkend. Maar juist de kwetsbaarheid van de naaste en liefde tot de ander met wie we in relatie staan overtuigt ons van de betekenis van die inzet, tegen de stroom van het economische en instrumentele in.


Kerken en de Raad van Kerken kunnen geen lid zijn van het Christelijk Sociaal Congres. Maar zij kunnen wèl inspiratie bieden, en waren daar door de organisatoren ook nadrukkelijk toe uitgenodigd. Onder meer werd gesignaleerd dat kerken en andere religieuze gemeenschappen vrijwel nog de enige “oefenplaatsen” zijn van moreel besef en van deugden (als met name kwetsbaarheid) die ondergewaardeerd worden door de markt, maar die maatschappelijk essentieel zijn.

Aldus vormen de kerken een belangrijk fundament onder de christelijk sociale beweging, óók anno 2016. Eén van de opties voor de kerken en de Raad van Kerken is dan ook om onverminderd hun maatschappelijke relevantie gestalte te geven via inbreng, of wellicht zelfs een leidende rol, in de christelijk sociale beweging.

Een bloemlezing: Piet Hein Donner: ‘Ideeën kiemen in eigen kring; voor de vruchten is het zaak brede steun te zoeken.’; Mechteld Jansen: ‘Is het CSC niet te exclusief christelijk? Zou het niet op meerdere spiritualiteiten geënt moeten worden?’; Karin van den Broeke: ‘Visie PKN: kerk als oefenplaats. CSC ook oefenplaats?’; Stephen Young: ‘Moreel besef moet geoefend worden. Elke religie benadrukt iets als ‘gemene gratie’ waarop we met ons moreel besef kunnen reageren.’; Luigino Bruni: ‘Kerken zijn DE oefenplaatsen voor andere deugden dan die de markt cultiveert.’; voorts waren er pleidooien van Gerard de Korte en Sigrid Kaag voor generositeit richting vluchtelingen en een afsluitende voordracht van Wim van de Donk, getiteld ‘Architectonische kritiek impliceert constructieve strijd. Het is zaak een nieuw 1914 te voorkomen'.  

Enkele foto's van het CSC: 
Boven zaalimpressie
Midden Erik Borgman en Govaert Buijs
Onder Ine Voorham en Piet hen Donner

Raad van Kerken in Nederland | Koningin Wilhelminalaan 5 | 3818 HN AMERSFOORT | 033-4633844 | rvk@raadvankerken.nl

Site design: SyncCP; techniek: SiteCan