Filosofie over toekomst

Wim Nusselder, lid van het genootschap van de vrienden (Quakers) en lid van de beraadgroep Samenlevingsvragen van de Raad van Kerken, woonde een conferentie bij over Christus en de kern met de ondertitel: omwille van de relevantie van de kerk. Hij geeft hieronder een impressie.  

“Christendom en de toekomst van onze samenlevingen”, in mijn woorden: ‘hoe maatschappelijk relevant zijn we, gezien de uitdagingen van onze tijd?’, was de kernvraag die de Stichting voor Christelijke Filosofie (SCF) stelde aan christelijke wetenschappers. Daarover spraken zo’n 140 mensen in Leuven van 15 tot en met 19 augustus 2016 tijdens een conferentie georganiseerd door de SCF en de Evangelische Theologische Faculteit.

Volgens het CBS heeft 88,4% van de niet-kerkgaande Nederlanders geen vertrouwen in kerken. Ze vinden ons -op zijn best- irrelevant, achterhaald. Hoe kan Christus zich in hemelsnaam thuisvoelen in onze kerken die zo verdeeld zijn, die zich zo vervreemd hebben van de samenleving waarin we Geroepen zijn relevant te zijn?


De conferentie leverde veel puzzelstukjes op. Zo toonde Maake Masango (“slavennaam Jonathan”) als “chocoladebruine” man uit Zuid-Afrika aan ons “rozige mensen” hoeveel er nog te verbeteren valt aan kracht van onze verhalen. Econoom Luigino Bruni uit Italië oefende architectonische kritiek uit op de meritocratie in onze markteconomie. Liza Lansang (Filippijnse PhD-studente in Nederland) bepleitte zelfreflectie à la Habermas, zowel bij christenen die gehoor zoeken voor hun gezichtspunten in het publieke domein als bij hun seculiere gesprekpartners. Jan van der Stoep en Jan Hoogland constateerden dat toewijding aan een hoger doel een noodzakelijk onderdeel is van professionaliteit naast expertise. Zo’n 20 plenaire speeches; zo’n 60 presentaties in deelgroepen; vele gesprekken in wandelgangen, tijdens maaltijden en tot in de late uurtjes; voor elk wat wils en te weinig tijd om het allemaal aan elkaar te knopen.


Als je christelijke wetenschappers vraagt naar de maatschappelijke relevantie van het christendom krijg je prachtige antwoorden, wereldvreemde antwoorden en voor leken ontoegankelijke antwoorden. Als christenen kunnen en zullen ze die relevantie niet gauw betwijfelen. Wat zouden niet-christelijke wetenschappers antwoorden? Ik weet het niet. Ik ben echter bang dat het wel eens lastig zou kunnen zijn om voldoende diepgaande antwoorden te krijgen van niet-christelijke wetenschappers. Waarom zouden ze zich tenslotte verdiepen in een fenomeen dat vanuit hun perspectief overduidelijk irrelevant is?


Waar het nu op aankomt is aan te vullen wat ontbreekt, ook vanuit niet-christelijk perspectief, om de puzzel van onze roeping in de samenleving te leggen en om het antwoord in de praktijk te brengen.

Wim Nusselder


(Wim Nusselder heeft aan zijn bijdrage toegevoegd, dat hij graag komt spreken over dergelijke vragen en - zoals hij het zegt - komt luisteren om andere puzzelstukjes te verzamelen).

Raad van Kerken in Nederland | Koningin Wilhelminalaan 5 | 3818 HN AMERSFOORT | 033-4633844 | rvk@raadvankerken.nl

Site design: SyncCP; techniek: SiteCan