Duitse kerk op Texel

Even was er de gedachte: ‘Is dat nou nodig?’ Alsof er in Nederland niet voldoende kerken en pastores rondlopen die mensen kunnen opvangen. De gedachte kwam boven toen ik het grote spandoek op de rooms-katholieke St. Bonifatiuskerk in De Koog (Texel) zag hangen, waarop het bisdom Essen vier diensten per week aankondigde voor de Duitse vakantiegangers op het Waddeneiland. Alsof de roem van Jan Wolkers – zelf groot geworden in de schaduw van de gereformeerde kerk van Oegstgeest – het imago van het Waddeneiland op religieus gebied toch geen goed heeft gedaan.


De achterdocht werd gelukkig snel weer overwoekerd door het besef dat Nederlandse kerken hetzelfde doen aan de Spaanse kusten en dat mensen als ds. Peter Hoogstrate van de werkgroep Eredienst van de Raad van Kerken enkele maanden naar het zuiden gaan om er aan de Costa del Sol invulling aan het pastoraat te geven. Het zal er mee te maken hebben, dat pastoraat en liturgie aan snaren raken die direct met cultuur en socialisatie van een mens te maken hebben. Het blijkt in de praktijk verschil te maken of je ‘Genade’ hoort uitspreken of ‘Gnaden’, afhankelijk van de plaats waar je geboren bent en welke klank de woorden hebben gekregen in je eigen jeugd.


Dat maakt iedere vorm van zendingswerk en iedere vorm van pastoraat bediend door pastores die als allochtoon worden ervaren niet-eigen, ik wil niet zeggen ‘oneigenlijk’, maar toch wel kwetsbaar. Zij die van buiten het referentiekader van de pastorant komen, moeten meer moeite doen om de ziel aan te raken dan zij die in dezelfde wereld zijn groot geworden. En al mijmerend kwamen al die zendelingen naar voren die naar de gordel van smaragd zijn verscheept en de talloze priesters die nu vanuit Colombia en Polen naar Nederland komen om de mis gaande te houden. Ze beginnen op achterstand, maar het alternatief is blijkbaar nog slechter. Vandaar dat toeristenpastoraat met een Duitse kleur, bedacht ik me, terwijl ik door het zacht masserende zand bij de Noordzee liep. Ze willen de vakantiegangers maximaal gerieven, en och, als er geld is of voldoende goede wil die geld overbodig maakt….. waarom niet?


Natuurlijk werken Duitsers met grondigheid. Je komt het Duitse pastoraat dus niet alleen tegen op een groot spandoek bij de kerk, ze zijn ook met een caravan aanwezig op één van de centrale campings op het Waddeneiland. Bij de Koog zijn ze vlakbij de ingang geposteerd met een huis op wielen, en bieden ze gratis boeken en spelletjes aan. Met dank aan het bisdom Essen van de Rooms-Katholieke Kerk in Duitsland. Omdat tegenwoordig iedereen internet heeft op de camping hebben ze ook een eigen website gemaakt. Bisschop dr. Franz-Josef Overbeck schrijft er een aanbevelend woord en je kan in een agenda zien wat de kerk allemaal te bieden heeft in de periode van 7 juli tot 4 september. Er is een geloofsgesprek mogelijk op woensdag, er zijn biechtgelegenheden, mensen kunnen ‘frühschoppen’ en er is ‘strandsingen’ op dinsdagavond in de duinen.


De gedachte ‘Wat blijft er van de oecumenische idealen over?’ had ik wat onderdrukt. Al gebiedt de eerlijkheid te zeggen, dat het gevoel latent bleef knagen. Oecumene is toch niet alleen dat je als kerken lokaal en nationaal samenwerkt, het betekent ook dat je interesse toont in hoe kerken in het buitenland leven, werken en geloven…


Blijkbaar ervaren de Duitsers dat ook zo. Want aan het einde van hun website verwijzen de Duitse webbeheerders naar de kerken op Texel zelf. Onder de titel ‘Aanbod van de Raad van Kerken van Texel’ adviseren ze bezoekers om ook één van de concerten te bezoeken die de kerken op het eiland zelf organiseren. Het zijn maar een paar zinnetjes. Maar ze doen goed. Ze geven aan dat de ecclesiae loci en de oecumenische verbondenheid over grenzen heen er toe doen. Dat ze daarbij kiezen voor de invalshoek van de muziek en niet voor die van het woord, kan ik me goed voorstellen.

Klaas van der Kamp

Raad van Kerken in Nederland | Koningin Wilhelminalaan 5 | 3818 HN AMERSFOORT | 033-4633844 | rvk@raadvankerken.nl

Site design: SyncCP; techniek: SiteCan