Wandelgangen van Trondheim

Meer dan andere bijeenkomsten van het centraal comite van de wereldraad, is de bijeenkomst in Trondheim (21 tot 28 juni) door Olav Fykse Tveit, de algemeen secretaris, gekleurd. Hij heeft jaren aan het fjord tegenover de stad gewoond en het is dan ook alsof hij zijn oecumenische relaties in zijn eigen achtertuin heeft genodigd. En je ziet aan hem, dat hij er van geniet.

De omstandigheden zijn dan ook optimaal. Voorzitter Agnes Abuom sprak aan het begin een vrijmoedig gebed uit, waarin ze om goed weer heeft gebeden tijdens de bijeenkomst. En goed weer is het geworden. Zo rond de twintig graden Celsius zonder regen. En dat is voor de Noren echt zomer.

Het programma is inspannend ’s ochtends, maar ’s middags is er ook ruimte voor ontspanning ingebouwd. Zo trok de hele groep donderdag naar het openluchtmuseum in de stad. Het is de plek om het midzomerfeest te vieren. Voor de ingang stond een lange rij van gezinnen, die de feestdag in het park wilden doorbrengen. En tegen de avond lieten ze zich vermaken met heksen en anderszins verklede Noren.

Eerder werd een vreugdevuur ontstoken, ‘bonfire’, misschien nog het best te vergelijken met de paasvuren die je in oostelijk Nederland op de opstandingsdag van de Heer kan zien branden. De betekenis is ook vergelijkbaar. Het zijn vuren, die vreugde uitdrukken en die boze geesten in toom moeten houden op het moment dat de zon aan het kantelen is.

Onder de wereldraadgangers zijn opvallend veel reunisten. Sam Kobia is er, de man die jarenlang algemeen secretaris was, tot het moment dat hem dringend werd aangeraden zich niet herkiesbaar te stellen. En Frank Chicane is er. Hij heeft de Raad van Kerken geleid in Zuid-Afrika op het moment dat de apartheid werd bestreden.

Hij is best bereid om een kijkje te geven in zijn huidig engagement. Hij heeft maar een enkele vraag nodig om op de uitzendmodus te komen. ‘Is er verschil tussen de huidige inzet van activisten in Israel en Palestina in vergelijking tot de inzet in Zuid-Afrika destijds, vroeg ik hem. Hij begreep onmiddellijk de essentie van de vraag en begon te praten.


Iedere situatie is anders, natuurlijk. Maar ik begrijp best dat mensen de twee landen met elkaar vergelijken. Want je kan in beide landen groepen mensen aanwijzen die worden buitengesloten. Er is ook een verschil. In het Midden-Oosten is het moeilijker. Je hebt er een bezettende macht. En als die er is, kan je niet terugvallen op een wet die je beschermt. De bezetting schakelt iedere wet  uit. Wij in Zuid-Afrika hadden dat  niet. Hoewel ik daar in de gevangenis ook niet voor de cipieren uit ging lopen, maar altijd naast hen. – Waarom, was dat? – Als ik voor ze uit zou lopen, zouden ze me in de rug kunnen schieten, omdat ik zogenaamd wilde vluchten en dat kon niet als ik naast hen liep.

- Heb je steun gehad aan je religie? – Je moet voorzichtig zijn met religie. Er gaat iets aan vooraf. Je godsbeeld. Wat is je beeld van God? In God kan geen onrecht bestaan. Dat is het uitgangspunt. God maakt geen onderscheid. We moeten het eerst daarover eens zijn. Dat is het ijkpunt. Mensen zijn verraderlijk. Zelfs als je geknecht wordt, wil dat nog niet zeggen dat je automatisch gelijk hebt. Je woede kan zich ook tegen je keren. En dat geldt zeker voor bijbelteksten. Dat is het probleem van de orthodoxe mensen. Zij vinden dat moeilijk om toe te geven. Ze hebben de neiging wel een beeld van God te maken. Dat hadden de witte Afrikaners ook. Ze namen een-op-een bijbelteksten uit het Oude Testament en plakten dat op hun eigen situatie. Wij zijn de uitverkoren mensen, zeiden ze dan.

Op dat moment komen de eerste vlammen boven de menigte uit. De mensen verdringen zich om het vreugdevuur. Kinderen met bloemen op het hoofd rollebollen door het gras.

Even later lopen we de heuvel af, langs de verschillende gebouwen van het openluchtmuseum. Er is ook een kerk. Er staat groen voor de deur, zoals veel huizen met groen zijn versierd. En de dominee deelt een liturgie uit. Met teksten over de natuur en de schoonheid van het leven.

Fotobijschriften:
1. Frank Chicane links
2. Sam Kobia rechts naast een van de mensen die nog als steward in Amsterdam heeft deelgenomen

3. Noorse dominee viert de zomerwende

Raad van Kerken in Nederland | Koningin Wilhelminalaan 5 | 3818 HN AMERSFOORT | 033-4633844 | rvk@raadvankerken.nl

Site design: SyncCP; techniek: SiteCan