Raad van Kerken in Nederland

2016 | Finkers boven partijen

Hij is koning van de televisie rond de jaarwisseling. Talloze internetsites bespreken de oudejaarsconference van Herman Finkers. Opvallend is de positieve resonantie van enkele christelijke sites. 'Eindelijk iemand die boven de partijen staat', verzucht één van hen. 

Met ruim 3 miljoen kijkers en bijna geen wegzappers heeft Finkers dan ook de meeste kijkers aan zich weten te binden tijdens de jaarwisseling; dat zijn er ook meer dan bijvoorbeeld Youp van ’t Hek, die vorig jaar 2,8 miljoen mocht ontvangen. Theo Maassen haalde er in 2013 zo’n 1,9 miljoen. Tubantia, de krant in de regio Twente, stelt trots vast: ‘Zijn mix van kalme nuchterheid, slimme doordenkertjes en taalvirtuositeit werd door het merendeel van Twitter gewaardeerd’.

De rooms-katholieke trendwatcher Eric van den Berg (Katholiek.nl) spreekt waarderend over ‘een eerbetoon aan kwetsbaarheid, zachtheid en schoonheid’. ‘Op een vriendelijke, zachtmoedige manier brengt de katholiek Finkers het grote nieuws terug tot het kleine zoals een goed kleinkunstenaar betaamt’, aldus de rooms-katholieke geloofsbroeder.

Enkele alinea’s van katholiek.nl:


In een rustig tempo rijgt Finkers het voor velen extreme rotjaar met grappen en diepzinnigheid aaneen. In een jaar waar religie en geweld veelvuldig voorpaginanieuws was, toont Finkers zich de openlijk mild-kritische katholiek die bijbelse noties in zijn show verwerkt. Met opmerkelijke omkeringen. De eerste zes dagen van het jaar waren goed, aldus Finkers, maar op en vanaf de zevende dag ging het mis: de aanslag op Charlie Hebdo. Alsof God op de zevende dag geweld schiep.

Maar ook dit grote thema wordt kleiner gemaakt. In elke religie schuilt veel gevaar. Net als een theelepeltje, betoogt Finkers. Want “daarmee kan je mooi een oog uit een oogkas wippen. Of met kurkentrekkers. Nee, er schuilt veel flinterdun denkwerk in onze vaderlandse elite.”

Hij spiegelt zijn eigen geloof aan dit grote thema. Religie, humor en kunst horen bij elkaar, zegt de katholieke Finkers. Wanneer het geloof niet meer tegen grapjes kan en er beeldenstormen ontstaan, opent zich niet de hemel maar de hel. Het katholiek geloof “houdt van humor, het barst van de kunst en de paus staat in de daklozenkrant, het jaar van de barmhartigheid is geopend. Maar voor de rest mankeert er nog veel aan de katholieke kerk. De Maagd Maria bijvoorbeeld was op haar vijftiende jaar zwanger van de heilige Geest. Dus zo oud is al het misbruik in de katholieke kerk.”

Er is veel mis in de kerk, vervolgt hij. “Homoseksualiteit is tegennatuurlijk. Net als over het water lopen en na een paar dagen weer opstaan uit de dood. Je zou ook kunnen concluderen dat homoseksualiteit dus eveneens een wonder is.”

Met name die laatste alinea werd op twitter direct opgepikt door Tom Mikkers, de voorman van de Remonstranten.

Ook EO-Geloven besteedde een column aan de oudejaarsconference. Hier was het niet zozeer de katholiciteit die naar voren werd gehaald, als wel de ruimte die Finkers claimde voor religie. De omroep noemde op een website ‘de oudejaarsconference een verademing na het nihilisme van voorgaande jaren’. KlaasJanBaas werkt zijn column daarover verder uit. Weer een paar alinea’s:

Even lijkt het alsof ook Herman Finkers in zijn live-optreden meegaat in de ‘Imagine’-hype. Het liedje van John Lennon is de nieuwe nummer 1 in de Top 2000 omdat het razend populair werd na de aanslagen in Parijs – gepleegd door ‘godsdienstwaanzinnigen’. “Imagine no religion…” haakt Finkers aan. “Als je toch ziet hoeveel geweld er iedere keer toch weer rond religie hangt! Als toch alle religies eens de wereld uit zouden zijn… Zou de wereld er dan niet een stuk mooier uit zien?” Als het publiek daar instemmend op lijkt te reageren, draait Herman Finkers het genadeloos om: “Het ergst vind ik nog het geweld rond kinderen: kindsoldaten, kinderprostitutie, kinderslavernij… En dank denk ik wel eens: als nou alle kinderen de wereld uit zouden zijn – zou de wereld er dan niet een stuk mooier uit zien? Imagine no children…”

Finkers maakt dezelfde omdraaiing met theelepeltjes en kurkentrekkers: je kunt ze net als religie goed én verkeerd gebruiken. De conclusie dat ze dan dus maar uitgebannen moeten worden is onzinnig. “Er schuilt veel flinterdun denkwerk in onze vaderlandse elite”, deelt Finkers een sneer uit naar zijn collega-cabaretiers die het geloof steeds maar op de hak nemen. Finkers sluit het onderwerp af met een liedje dat zijn stelling nog eens onderstreept:


“Als er geen religie was, dan was er minder leed.
Zonder al die kerken was de wereld niet zo wreed.
Geloof is een psychose en een godsbesef naïef,
bewezen psychiatrisch en waanzinnig primitief.
Augustinus, Gerard Reve, Desmond Tutu, ga maar door
Onvolwassen zieke geesten net als Gandhi, Thomas Moore
Zo te redeneren, o het kan zo heerlijk zijn
Met het flinterdunne denkwerk van een middelmatig brein
Zwetsen als een kip zonder kop
o, wat knapt een mens daar van op!”

De commerciële en vaak lege spiritualiteit in onze samenleving kaart Finkers ook aan. Hij constateert dat Mariabeelden zijn verdwenen uit de Nederlandse huiskamers ten gunste van boeddhabeelden. “Wat bezielt mensen om het beeld van een jonge vrouw met een kind op haar arm te gaan vervangen door een lookalike van Paul de Leeuw?”


Bron: Televizier, Katholiek, EO-Geloven, Tubantia